MFW: dopłaty do energii kosztują Ukrainę 3,7% PKB rocznie; ministerstwo zapewnia, że moratorium na taryfy pozostaje

Międzynarodowy Fundusz Walutowy opublikował datowany na październik raport techniczny „Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options” dotyczący kosztów obowiązków użyteczności publicznej (PSO), za pomocą których Ukraina utrzymuje ceny energii elektrycznej i gazu dla gospodarstw domowych poniżej poziomu rynkowego. Szczegóły podała 3 listopada agencja Interfax-Ukraina, a tego samego dnia Ministerstwo Energetyki odpowiedziało komunikatem.

Liczby. Według MFW koszty fiskalne dopłat do energii związanych z PSO i podobnymi środkami osiągnęły 3,7% PKB rocznie w latach 2024–2026. Taryfy dla gospodarstw domowych pokrywają 41% kosztów w przypadku energii elektrycznej i 49% w przypadku gazu. PSO w energii elektrycznej odpowiada za około 1,8% PKB, w gazie za około 1,4%, a kolejne 0,3% PKB przypada na dopłaty do ciepła i 0,2% na wsparcie producentów energii odnawialnej. Fundusz zauważa, że Naftogaz i Energoatom pokrywają większość tych kosztów z własnych bilansów.

Dwa scenariusze. MFW proponuje zniesienie PSO w ciągu trzech lat: 20% w pierwszym roku, 60% w drugim i 20% w trzecim. W scenariuszu A taryfa za energię elektryczną osiągnęłaby w trzecim roku 9,7 hrywny/kWh, a za gaz 22 hrywny/m³ z VAT, co oznacza podwyżki o 141% i 104%. W scenariuszu B, powojennej odbudowy, celem byłoby 6 hrywien/kWh i 17,2 hrywny/m³, czyli podwyżki o 52% i 60%. Oszczędności fiskalne wyniosłyby odpowiednio 3,2% i 1,5% PKB. Fundusz domaga się, by każdej podwyżce towarzyszyło ukierunkowane wsparcie socjalne.

Odpowiedź ministerstwa. „Moratorium na podwyżki taryf na Ukrainie nadal obowiązuje”, przekazało Ministerstwo Energetyki, dodając, że zgodnie z prawem system taryfowy można zmienić dopiero po zakończeniu stanu wojennego. Scenariusze to „obliczenia, a nie zobowiązania”, a raport opiera się na strukturze konsumpcji gospodarstw domowych z 2021 roku, twierdzi ministerstwo: najpierw skuteczny model wsparcia dla rodzin, potem zmiany cen.

Co dalej. Ministerstwo pracuje nad długoterminową mapą drogową reformy sektora oraz nad platformą internetową typu „jeden rachunek”, zintegrowaną z rejestrami państwowymi za pośrednictwem aplikacji Diia. Taryfa za energię elektryczną dla gospodarstw domowych wynosi niezmiennie 4,32 hrywny/kWh od czerwca 2024 roku, a pod koniec września rząd przedłużył PSO na rynku gazu do 31 marca 2027 roku, jak podaje ukraińska prasa ekonomiczna.

Dane w czasie rzeczywistym dla kraju są na stronie kraju