Dokumentacja

Metodologia

Skąd pochodzi każda liczba, co obliczyliśmy sami i gdzie są granice. Jeśli liczby w tym serwisie nie da się tu wyjaśnić, to jest to błąd.

MW i MWh to nie to samo

MW to moc — ile system wytwarza lub zużywa w tej chwili. MWh to energia — ile wyprodukowano lub zużyto w danym okresie. Farma o mocy 100 MW pracująca przez godzinę dostarcza 100 MWh. Każda liczba „na żywo” w tym serwisie to moc, w MW.

Cena z rynku dnia następnego

Dane o cenach pochodzą z dokumentu A44 ENTSO-E, pobieranego osobno dla każdego obszaru rynkowego. To wynik aukcji rynku dnia następnego: wytwórcy i sprzedawcy składają oferty, a tam, gdzie ich krzywe się przecinają, powstaje cena dla każdego interwału następnego dnia. Każda cena w tym serwisie to cena hurtowa — do rachunku gospodarstwa domowego dochodzą opłaty sieciowe, inne opłaty, VAT i marża sprzedawcy.

Dzień dostawy to nie dzień według UTC

ENTSO-E publikuje aukcję w podziale na dni według czasu środkowoeuropejskiego, dla wszystkich połączonych obszarów. Sprawdzone: dokument Rumunii na 5 września 2026 obejmuje 2026-09-04T22:00Z — 2026-09-05T22:00Z, czyli dzień według CET, a nie według czasu Bukaresztu.

Grupujemy dane według dnia lokalnego każdego obszaru, bo to właśnie oznacza pytanie: ktoś, kto pyta „ile to kosztuje dziś”, ma na myśli swój dzień, od północy do północy. Ponieważ archiwum jest ciągłe, dzień lokalny składa się z końcówek dwóch opublikowanych dokumentów i wychodzi pełny. Jest jeden widoczny skutek, na najnowszym końcu: ostatni opublikowany dokument sięga godzinę w głąb następnego dnia, a ten dzień jest oznaczony jako niekompletny, dopóki nie nadejdzie reszta. Nie liczymy dla niego średniej — cztery kwadranse to nie dzień.

Średnie są ważone czasem trwania

Rynek europejski przeszedł z interwałów godzinowych na kwadransowe 1 października 2025. W naszym archiwum oznacza to, że ten sam obszar ma prawie cztery lata interwałów 60-minutowych, a resztę 15-minutowych. Każda średnia przekraczająca tę granicę musi być ważona czasem trwania: zwykła średnia arytmetyczna nadałaby kwadransowi taką samą wagę jak godzinie.

Różnicę da się zmierzyć. Dla Rumunii dzień zmiany — 1 października 2025, z 93 interwałami i 1440 minutami — daje 124,05 EUR/MWh jako średnią ważoną i 124,56 bez ważenia. Ta sama zasada dotyczy mediany i percentyli: „mediana dnia” to cena, poniżej której upłynęła połowa czasu dnia, a nie 48. punkt z 96.

Dni 23- i 25-godzinne

Przy zmianie czasu dzień lokalny ma 1380 albo 1500 minut. Podsumowania wyliczają to z kalendarza, zamiast zakładać 1440 — inaczej dwa dni w roku byłyby na zawsze oznaczone jako niekompletne, a dwa inne wyglądałyby na kompletne mimo brakującej godziny.

Ujemne ceny

Gdy wiatr i słońce dają dużo energii, a zapotrzebowanie jest niskie, cena spada poniżej zera: odbiorcom płaci się za zużycie. Zdarza się to często — w Niemczech we wrześniu 2026 notowania spadły poniżej −18 EUR/MWh. Nie filtrujemy ich ani nie obcinamy do zera. Zmiany procentowe są liczone przez dzielenie przez wartość bezwzględną punktu odniesienia; bez tego ruch z −20 do −10 wyglądałby na spadek, choć cena wzrosła.

Kraj to nie obszar rynkowy

Włochy mają siedem obszarów rynkowych, Norwegia pięć, Szwecja cztery, Dania dwa. Ich ceny się różnią, czasem mocno. Tam, gdzie się różnią, serwis podaje zakres z obiema wartościami skrajnymi zamiast ich średniej: średnia z obszarów nie opisuje żadnej umowy, którą ktokolwiek mógłby podpisać.

I odwrotnie: jeden obszar może obejmować kilka krajów. DE_LU należy do Niemiec i Luksemburga; SEM — do Irlandii i Irlandii Północnej. Jest liczony raz.

Średnia europejska jest arytmetyczna

„Średnia europejska” w serwisie to średnia arytmetyczna obszarów z pokrytym dniem. Nie jest ważona zapotrzebowaniem, bo ENTSO-E nie publikuje w dokumencie cenowym wolumenów obrotu. Skutek: mały obszar waży dokładnie tyle samo co Niemcy. Liczba mierzy, jak bardzo ceny są rozproszone w Europie, a nie ile kosztuje europejska energia elektryczna.

Niemcy i Austria publikują dwie serie

Dla DE_LU i AT ENTSO-E zwraca dwie serie cen z identycznymi etykietami aukcji, rozróżniane tylko numerem kolejnym. Druga zawiera notowania do trzech dni naprzód — horyzont, którego aukcja spot nie może mieć, bo wynik na pojutrze jeszcze nie istnieje. Dokument nie mówi, co to jest, a my niczego nie zakładamy. Pokazujemy pierwszą serię, jedyną, której horyzont zachowuje się jak aukcja dnia następnego. Wiersze drugiej zostają w archiwum, niepodsumowane, dopóki nie będzie wiadomo, czym są.

Import i eksport

Każdy kraj wymienia energię z sąsiadami przez połączenia międzysystemowe. Każdy przepływ zapisujemy raz dla każdej pary krajów, ze znakiem oznaczającym kierunek. Nie sumujemy osobno „A do B” i „B do A” — to byłaby ta sama energia policzona dwa razy.

„Saldo” oznacza wynik netto. Dodatnie — kraj importuje; ujemne — eksportuje.

Jak liczymy udział OZE

Dzielimy sumę źródeł odnawialnych przez łączną produkcję, używając tylko wartości dodatnich. Dwie decyzje zmieniają wynik, więc je podajemy:

Elektrownie szczytowo-pompowe się nie liczą. To magazynowanie, a nie produkcja — energia została już raz policzona, gdy wodę pompowano. Po uwzględnieniu pojawiłaby się dwa razy.
Odpady się nie liczą. Spalanie jest częściowo kopalne, a frakcja biogeniczna różni się między krajami i nie jest publikowana osobno. Nie możemy jej uczciwie przypisać.

Powód „tylko wartości dodatnich”: farmy fotowoltaiczne pobierają w nocy energię z sieci, dla falowników i silników układów nadążnych, a źródło zgłasza to jako ujemną produkcję. Jako pomiar jest to poprawne, ale ujemny udział nic by nie znaczył na wykresie struktury.

Produkcja zmierzona, szacowana lub prognozowana

zmierzona: Wartość opublikowana przez operatora. Obejmuje to także zero, które jest prawdziwym pomiarem — zatrzymana elektrownia naprawdę wytwarza 0 MW.
szacowana: Obliczona przez nas z opublikowanych wartości. Zawsze pokazywana z oznaczeniem.
prognozowana: Dotyczy przyszłości. Nie jest pomiarem i nigdy nie jest z nim mieszana.
podejrzana: Nie przeszła automatycznego sprawdzenia spójności. Dane pozostają widoczne i oznaczone — nie usuwamy pomiarów dlatego, że nam się nie podobają.

Produkcja nieprzypisana

Niektóre źródła publikują łączną produkcję większą niż suma kategorii, na które ją rozbijają. Różnica jest prawdziwa — zwykle to magazyny bateryjne — ale nie ma w strumieniu danych własnej kategorii. Pokazujemy ją jako „inne źródła”, oznaczoną jako szacunek, zamiast ją ukrywać (miks nie sumowałby się już do całości) albo nazywać błędem (byłby to fałszywy alarm co minutę).

Strefy czasowe

Wewnętrznie pracujemy wyłącznie w UTC. W interfejsie przeliczamy czas na strefę każdego kraju. Dwie noce w roku, gdy zmienia się czas, są obsługiwane jawnie: godzina, której wiosną nie ma, i godzina, która jesienią zdarza się dwa razy.

Dlaczego nasze liczby mogą się różnić od liczb operatora

Moment odczytu jest inny. Operatorzy ponownie publikują i poprawiają wartości. Niektóre źródła podają odczyty chwilowe, inne średnie kwadransowe. Zawsze pokazujemy moment odczytu, żeby można było porównywać podobne z podobnym.

Czego nie robimy

Nie wymyślamy wartości dla krajów bez danych. Nie wpisujemy zera w miejsce brakującego pomiaru — „—” oznacza „nie wiemy”, a „0” oznacza „zmierzyliśmy zero”. Nie wnioskujemy o ograniczeniach przesyłowych z różnic cen. Gdy mamy pomiar, pokazujemy pomiar.