FMN: subvencionet për energjinë i kushtojnë Ukrainës 3,7% të PBB-së në vit; ministria thotë se moratoriumi për tarifat mbetet

Fondi Monetar Ndërkombëtar ka publikuar raportin teknik “Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options”, të datës tetor, mbi koston e detyrimeve të shërbimit publik (PSO) përmes të cilave Ukraina i mban çmimet e energjisë elektrike dhe të gazit për familjet nën nivelin e tregut. Detajet u raportuan më 3 nëntor nga Interfax-Ukraine, dhe po atë ditë Ministria e Energjisë u përgjigj me një deklaratë.

Shifrat. Sipas FMN-së, kostot fiskale të subvencioneve energjetike të lidhura me PSO-të dhe masa të ngjashme arritën në 3,7% të PBB-së në vit në periudhën 2024–2026. Tarifat për familjet mbulojnë 41% të kostove për energjinë elektrike dhe 49% për gazin. PSO për energjinë elektrike përbën rreth 1,8% të PBB-së, ajo për gazin rreth 1,4%, ndërsa 0,3% të tjera të PBB-së shkojnë për subvencionet e ngrohjes dhe 0,2% për mbështetjen e prodhuesve të energjisë së rinovueshme. Fondi vëren se Naftogaz dhe Energoatom e mbulojnë pjesën më të madhe të këtyre kostove nga bilancet e tyre.

Dy skenarët. FMN propozon heqjen e PSO-ve brenda tre vjetëve: 20% në vitin e parë, 60% në të dytin dhe 20% në të tretin. Në skenarin A, tarifa e energjisë elektrike do të arrinte në vitin e tretë 9,7 hryvnia/kWh dhe ajo e gazit 22 hryvnia/m³, me TVSH, pra rritje prej 141% dhe 104%. Në skenarin B, të rindërtimit të pasluftës, objektivi do të ishte 6 hryvnia/kWh dhe 17,2 hryvnia/m³, rritje prej 52% dhe 60%. Kursimet fiskale do të ishin përkatësisht 3,2% dhe 1,5% e PBB-së. Fondi kërkon që çdo rritje të shoqërohet me mbështetje sociale të synuar.

Përgjigjja e ministrisë. “Moratoriumi për rritjen e tarifave në Ukrainë vazhdon të zbatohet”, deklaroi Ministria e Energjisë, duke shtuar se, sipas ligjit, sistemi i tarifave mund të ndryshohet vetëm pas përfundimit të ligjit ushtarak. Skenarët janë “llogaritje, jo angazhime”, dhe raporti bazohet në strukturën e konsumit të familjeve të vitit 2021, thotë ministria: së pari një model efikas mbështetjeje për familjet, pastaj ndryshime çmimesh.

Çfarë vijon. Ministria po punon për një udhërrëfyes afatgjatë për reformën e sektorit dhe për një platformë online të tipit “faturë e vetme”, të integruar me regjistrat shtetërorë përmes aplikacionit Diia. Tarifa e energjisë elektrike për familjet mbetet 4,32 hryvnia/kWh që nga qershori i vitit 2024, dhe në fund të shtatorit qeveria zgjati PSO-në në tregun e gazit deri më 31 mars 2027, sipas shtypit ekonomik ukrainas.

Të dhënat në kohë reale të vendit gjenden në faqen e vendit