Metodologjia

MW dhe MWh nuk janë e njëjta gjë

MW është fuqi — sa po prodhon ose konsumon sistemi tani. MWh është energji — sa u prodhua ose u konsumua gjatë një intervali. Një park 100 MW që punon për një orë jep 100 MWh. Çdo shifër „drejtpërdrejt“ në këtë faqe është fuqi, në MW.

Çmimi i ditës në avancë

Shifrat e çmimeve vijnë nga dokumenti A44 i ENTSO-E, i kërkuar veçmas për çdo zonë ofertash. Është rezultati i ankandit të ditës në avancë: prodhuesit dhe furnizuesit bëjnë oferta, dhe aty ku kurbat e tyre kryqëzohen del një çmim për çdo interval të ditës pasardhëse. Çdo çmim në këtë faqe është çmim me shumicë — fatura e një familjeje shton mbi të tarifat e rrjetit, taksat, TVSH-në dhe marzhin e furnizuesit.

Dita e dorëzimit nuk është dita UTC

ENTSO-E e publikon ankandin sipas ditës së Evropës Qendrore, për të gjitha zonat e bashkuara. E verifikuar: dokumenti i Rumanisë për 5 shtator 2026 mbulon 2026-09-04T22:00Z — 2026-09-05T22:00Z, pra ditën CET, jo ditën e Bukureshtit.

Ne grupojmë sipas ditës lokale të secilës zonë, sepse kjo është ajo që pyetja nënkupton: kush pyet „sa kushton sot“ ka parasysh ditën e vet, nga mesnata në mesnatë. Meqë arkivi është i vazhdueshëm, një ditë lokale ndërtohet nga skajet e dy dokumenteve të publikuara dhe del e plotë. Ka një pasojë të dukshme, në skajin e përparmë: dokumenti i fundit i publikuar shtrihet një orë në ditën tjetër, dhe ajo ditë shënohet si e paplotë derisa të vijë pjesa tjetër. Nuk e mesatarizojmë — katër çerekë ore nuk janë një ditë.

Mesataret ponderohen me kohëzgjatjen

Tregu evropian kaloi nga intervale për orë në intervale për çerek ore më 1 tetor 2025. Në arkivin tonë kjo do të thotë se e njëjta zonë ka gati katër vjet me intervale 60-minutëshe dhe pjesën tjetër me intervale 15-minutëshe. Çdo mesatare që kalon këtë kufi duhet ponderuar me kohëzgjatjen: një mesatare e thjeshtë aritmetike do t’i jepte një çerek ore të njëjtën peshë si një ore të plotë.

Diferenca është e matshme. Për Rumaninë, dita e kalimit — 1 tetor 2025, me 93 intervale dhe 1440 minuta — jep 124,05 EUR/MWh të ponderuar dhe 124,56 të paponderuar. I njëjti rregull vlen për medianën dhe percentilet: „mediana e ditës“ është çmimi nën të cilin kaloi gjysma e kohës së ditës, jo pika e 48-të nga 96.

Ditë me 23 dhe 25 orë

Kur ndërrohet ora, një ditë lokale ka 1380 ose 1500 minuta. Përmbledhjet e llogaritin këtë nga kalendari, në vend që të supozojnë 1440 — përndryshe dy ditë në vit do të shënoheshin përgjithmonë si të paplota, dhe dy të tjera do të dukeshin të plota me një orë që mungon.

Çmimet negative

Kur era dhe dielli prodhojnë shumë ndërsa konsumi është i ulët, çmimi bie nën zero: konsumatorët paguhen për të konsumuar. Ndodh shpesh — Gjermania pati kuotime nën −18 EUR/MWh në shtator 2026. As i filtrojmë, as i presim në zero. Ndryshimet në përqindje llogariten duke pjesëtuar me vlerën absolute të referencës; pa këtë, një lëvizje nga −20 në −10 do të dukej si rënie, ndonëse çmimi u rrit.

Një vend nuk është një zonë çmimi

Italia ka shtatë zona ofertash, Norvegjia pesë, Suedia katër, Danimarka dy. Çmimet e tyre ndryshojnë, ndonjëherë shumë. Kur ndryshojnë, faqja shfaq intervalin me të dy skajet dhe jo mesataren e tyre: një mesatare mes zonave nuk përshkruan asnjë kontratë që dikush mund të nënshkruante.

Dhe e kundërta: një zonë mund të mbulojë disa vende. DE_LU u përket Gjermanisë dhe Luksemburgut; SEM, Irlandës dhe Irlandës së Veriut. Numërohet një herë.

Mesatarja evropiane është aritmetike

„Mesatarja evropiane“ e faqes është mesatarja aritmetike e zonave me ditën të mbuluar. Nuk është e ponderuar sipas konsumit, sepse ENTSO-E nuk publikon vëllimet e tregtuara në dokumentin e çmimeve. Pasoja: një zonë e vogël peshon saktësisht po aq sa Gjermania. Shifra mat sa të shpërndara janë çmimet në Evropë, jo sa kushton energjia elektrike evropiane.

Gjermania dhe Austria publikojnë dy seri

Për DE_LU dhe AT, ENTSO-E kthen dy seri çmimesh me etiketa identike ankandi, të dalluara vetëm nga një numër rendor. E dyta mbart kuotime deri në tri ditë përpara — një horizont që një ankand spot nuk mund ta ketë, sepse rezultati i pasnesërm nuk ekziston ende. Dokumenti nuk thotë çfarë është, dhe ne nuk supozojmë. Shfaqim serinë e parë, të vetmen, horizonti i së cilës sillet si ai i një ankandi të ditës në avancë. Rreshtat e tjetrës mbeten në arkiv, pa përmbledhje, derisa të dihet çfarë janë.

Importet dhe eksportet

Çdo vend shkëmben energji me fqinjët përmes interkonektorëve. Ne e ruajmë çdo fluks një herë për çdo çift vendesh, me një shenjë që tregon drejtimin. Nuk i mbledhim veçmas „A drejt B“ dhe „B drejt A“ — do të ishte e njëjta energji e numëruar dy herë.

„Bilanci“ do të thotë rezultati neto. Pozitiv, vendi po importon; negativ, po eksporton.

Si e llogarisim pjesën e rinovueshme

Pjesëtojmë shumën e burimeve të rinovueshme me prodhimin total, duke përdorur vetëm vlerat pozitive. Dy vendime e ndryshojnë rezultatin, prandaj i deklarojmë:

• Hidrocentralet me akumulim me pompim nuk numërohen. Janë depozitim, jo prodhim — energjia u numërua një herë, kur uji u pompua. Po të përfshiheshin, do të shfaqeshin dy herë.
• Mbetjet nuk numërohen. Djegia është pjesërisht fosile, dhe pjesa biogjene ndryshon nga vendi në vend dhe nuk publikohet veçmas. Nuk mund ta atribuojmë me ndershmëri.

Arsyeja për „vetëm vlerat pozitive“: parqet diellore marrin energji nga rrjeti natën, për inverterët dhe motorët e ndjekjes, dhe burimi e raporton këtë si prodhim negativ. Si matje është e saktë, por një pjesë negative nuk do të kishte kuptim në një grafik përbërjeje.

Prodhim i matur, i vlerësuar ose i parashikuar

i matur

Vlerë e publikuar nga operatori. Përfshin zeron, që është matje reale — një central i ndalur prodhon realisht 0 MW.

i vlerësuar

I llogaritur nga ne mbi vlerat e publikuara. Shfaqet gjithmonë me etiketë.

i parashikuar

I referohet së ardhmes. Nuk është matje dhe nuk përzihet kurrë me një matje.

i dyshimtë

Nuk kaloi një kontroll automatik konsistence. E dhëna mbetet e dukshme dhe e shënuar — nuk fshijmë matje sepse nuk na pëlqejnë.

Prodhim i paatribuuar

Disa burime publikojnë një prodhim total më të madh se shuma e kategorive që zbërthejnë. Diferenca është reale — zakonisht depozitimi në bateri — por nuk ka kategori të vetën në rrjedhën e të dhënave. E shfaqim si „burime të tjera“, të shënuar si të vlerësuar, në vend që ta fshehim (miksi nuk do të mblidhej më në total) ose ta quajmë gabim (do të ishte alarm i rremë çdo minutë).

Zonat kohore

Brenda sistemit punojmë vetëm në UTC. Në ndërfaqe konvertojmë në zonën kohore të secilit vend. Dy netët në vit kur ndërrohet ora trajtohen në mënyrë të shprehur: ora që nuk ekziston në pranverë dhe ora që ndodh dy herë në vjeshtë.

Pse shifrat tona mund të ndryshojnë nga ato të operatorit

Çasti i leximit ndryshon. Operatorët i ripublikojnë dhe i korrigjojnë vlerat. Disa burime japin lexime të çastit, të tjera mesatare për çerek ore. Ne shfaqim gjithmonë çastin e leximit, që të mund të krahasoni të krahasueshmen.

Çfarë nuk bëjmë

Nuk shpikim vlera për vendet pa të dhëna. Nuk shkruajmë zero në vend të një matjeje që mungon — një „—“ do të thotë „nuk e dimë“, dhe „0“ do të thotë „matëm zero“. Nuk nxjerrim përfundime për kongjestionin nga diferencat e çmimeve. Kur kemi matjen, shfaqim matjen.