IMF: Enerji sübvansiyonları Ukrayna'ya yılda GSYH'nin %3,7'sine mal oluyor; bakanlık tarife moratoryumunun sürdüğünü söylüyor

Uluslararası Para Fonu, Ukrayna'nın hanehalkı elektrik ve doğal gaz fiyatlarını piyasa seviyesinin altında tutmasını sağlayan kamu hizmeti yükümlülüklerinin (PSO) maliyetine ilişkin ekim tarihli “Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options” başlıklı teknik raporu yayımladı. Ayrıntıları 3 Kasım'da Interfax-Ukraine aktardı; aynı gün Enerji Bakanlığı bir açıklamayla yanıt verdi.

Rakamlar. IMF'ye göre PSO ve benzeri önlemlerle bağlantılı enerji sübvansiyonlarının mali maliyeti 2024–2026 döneminde yılda GSYH'nin %3,7'sine ulaştı. Hanehalkı tarifeleri elektrikte maliyetlerin %41'ini, doğal gazda ise %49'unu karşılıyor. Elektrikteki PSO GSYH'nin yaklaşık %1,8'ini, doğal gazdaki ise yaklaşık %1,4'ünü oluştururken, GSYH'nin %0,3'ü ısınma sübvansiyonlarına, %0,2'si de yenilenebilir enerji üreticilerine verilen desteğe gidiyor. Fon, bu maliyetlerin büyük bölümünü Naftogaz ve Energoatom'un kendi bilançolarından karşıladığını belirtiyor.

İki senaryo. IMF, PSO'nun üç yılda kaldırılmasını öneriyor: ilk yıl %20, ikinci yıl %60 ve üçüncü yıl %20. A senaryosunda elektrik tarifesi üçüncü yılda KDV dahil 9,7 grivna/kWh'ye, doğal gaz tarifesi ise 22 grivna/m³'e ulaşacak; bu da sırasıyla %141 ve %104'lük artış anlamına geliyor. Savaş sonrası yeniden yapılanmayı öngören B senaryosunda hedef 6 grivna/kWh ve 17,2 grivna/m³ olacak; artışlar %52 ve %60. Mali tasarruf sırasıyla GSYH'nin %3,2'si ve %1,5'i olacak. Fon, her artışa hedefli sosyal desteğin eşlik etmesini istiyor.

Bakanlığın yanıtı. Enerji Bakanlığı, “Ukrayna'da tarife artışlarına ilişkin moratoryum uygulanmaya devam ediyor” açıklamasını yaptı ve yasaya göre tarife sisteminin ancak sıkıyönetimin sona ermesinden sonra değiştirilebileceğini ekledi. Bakanlığa göre senaryolar “taahhüt değil, hesaplama” niteliğinde ve rapor hanehalklarının 2021 yılındaki tüketim yapısına dayanıyor: önce ailelere yönelik etkili bir destek modeli, ardından fiyat değişiklikleri.

Sırada ne var. Bakanlık, sektör reformu için uzun vadeli bir yol haritası ve Diia uygulaması aracılığıyla devlet kayıtlarına entegre edilmiş “tek fatura” türünde bir çevrimiçi platform üzerinde çalışıyor. Ukrayna ekonomi basınına göre hanehalkı için elektrik tarifesi Haziran 2024'ten bu yana 4,32 grivna/kWh'de kalırken, hükümet eylül sonunda doğal gaz piyasasındaki PSO'yu 31 Mart 2027'ye kadar uzattı.

Ülkeye ait gerçek zamanlı veriler için: ülke sayfası