CAI: cosnaíonn fóirdheontais fuinnimh 3.7% den OTI in aghaidh na bliana ar an Úcráin; deir an aireacht go bhfanfaidh an moratóir ar tharaifí

D’fhoilsigh an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta an tuarascáil theicniúil “Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options”, dar dáta Deireadh Fómhair, faoi chostas na n-oibleagáidí seirbhíse poiblí (PSO) trína gcoinníonn an Úcráin praghsanna leictreachais agus gáis do theaghlaigh faoi leibhéal an mhargaidh. Thuairiscigh Interfax-Ukraine na sonraí ar an 3 Samhain, agus an lá céanna d’fhreagair an Aireacht Fuinnimh le ráiteas.

Na figiúirí. De réir an CAI, shroich costais fhioscacha na bhfóirdheontas fuinnimh a bhaineann leis na PSO agus le bearta comhchosúla 3.7% den OTI in aghaidh na bliana in 2024–2026. Clúdaíonn taraifí teaghlaigh 41% de na costais don leictreachas agus 49% don ghás. Is ionann an PSO leictreachais agus thart ar 1.8% den OTI agus an PSO gáis thart ar 1.4%, agus téann 0.3% eile den OTI chuig fóirdheontais teasa agus 0.2% chuig tacaíocht do tháirgeoirí fuinnimh in-athnuaite. Tugann an Ciste dá aire go gclúdaíonn Naftogaz agus Energoatom an chuid is mó de na costais seo as a gclár comhardaithe féin.

An dá chás. Molann an CAI deireadh a chur leis na PSO thar thrí bliana: 20% sa chéad bhliain, 60% sa dara bliain agus 20% sa tríú bliain. I gcás A, shroichfeadh an taraif leictreachais 9.7 hryvnia/kWh sa tríú bliain agus an taraif gháis 22 hryvnia/m³, CBL san áireamh, is é sin ardaithe 141% agus 104%. I gcás B, cás an atógála iarchogaidh, bheadh 6 hryvnia/kWh agus 17.2 hryvnia/m³ mar sprioc, ardaithe 52% agus 60%. Bheadh coigilteas fioscach 3.2% agus 1.5% den OTI faoi seach. Éilíonn an Ciste go mbeadh tacaíocht shóisialta spriocdhírithe ag gabháil le haon ardú.

Freagra na haireachta. “Tá an moratóir ar ardú taraifí san Úcráin fós i bhfeidhm,” a dúirt an Aireacht Fuinnimh, ag cur leis nach féidir an córas taraifí a athrú, de réir an dlí, go dtí go dtiocfaidh deireadh leis an dlí airm. Is “ríomhanna, ní gealltanais” iad na cásanna, agus tá an tuarascáil bunaithe ar struchtúr tomhaltais teaghlach 2021, a deir an aireacht: ar dtús samhail éifeachtach tacaíochta do theaghlaigh, ansin athruithe praghais.

Céard atá romhainn. Tá an aireacht ag obair ar threochlár fadtéarmach d’athchóiriú na hearnála agus ar ardán ar líne de chineál “bille aonair”, comhtháite le cláir stáit trí aip Diia. Fanann an taraif leictreachais do theaghlaigh ag 4.32 hryvnia/kWh ó Mheitheamh 2024, agus ag deireadh mhí Mheán Fómhair chuir an rialtas síneadh leis na PSO ar mhargadh an gháis go dtí an 31 Márta 2027, de réir phreas eacnamaíochta na hÚcráine.

Tá sonraí fíor-ama na tíre ar leathanach na tíre