Казахстан на COP31 ја започнува платформата QaJET со цел од 20 милијарди долари и 10 GW обновливи извори до 2035 година

Казахстан има намера на 10 ноември, во рамките на климатската конференција на ОН COP31 во Анталија, официјално да ја започне QaJET, националната инвестициска платформа за праведна енергетска транзиција, изјавија министерството за екологија и министерството за енергетика за економскиот портал LS (lsm.kz). Платформата треба да мобилизира околу 20 милијарди долари, износ што министерството го опишува како ориентациона проценка на инвестициските потреби на земјата.

Трите правци. QaJET има три инвестициски подрачја: развој на обновливите извори, со план до 2035 година да се пуштат во работа 10 GW; модернизација на електроенергетските мрежи и системите за складирање енергија; електрификација на крајните потрошувачи. Финансирањето треба да дојде од домашни и меѓународни инвеститори во проекти, енергетски компании, институционални инвеститори, комерцијални банки и меѓународни финансиски институции, вклучително и преку грантови и поволни кредити.

Што не прави. Според министерствата, платформата не поставува посебна обврзувачка цел за намалување на уделот на јагленот или на други фосилни горива во енергетскиот микс. Практичната работа е планирана за 2027 година, по воспоставувањето на организациската структура, вклучително секретаријат и група за поддршка на проекти. „QaJET не подразбира автоматско доделување финансирање на сите апликанти“, појасни министерството за енергетика, додавајќи дека критериумите за избор ќе се утврдат заедно со меѓународните финансиски институции.

Контекст. Меморандумот за основање на QaJET го потпишаа во април 2026 година министерствата за енергетика и за екологија и Европската банка за обнова и развој (ЕБОР). Според ЕБОР, 10-те GW нови обновливи капацитети би ги намалиле емисиите на стакленички гасови за повеќе од 20 милиони тони годишно, околу 7% од емисиите поврзани со енергетиката во земја што значително се потпира на јаглен за производство на електрична енергија.

Што следува. Иницијативата ја предложи претседателот Касим-Жомарт Токаев на Генералното собрание на ОН во 2023 година, потсети Kazinform. Казахстан се обврза на климатска неутралност до 2060 година, а неговиот ажуриран национално утврден придонес предвидува намалување на емисиите за 17% до 2035 година во однос на 1990 година.