სსფ: ენერგეტიკული სუბსიდიები უკრაინას წელიწადში მშპ-ის 3,7% უჯდება; სამინისტრო ამბობს, რომ ტარიფებზე მორატორიუმი რჩება

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა გამოაქვეყნა ოქტომბრით დათარიღებული ტექნიკური ანგარიში „Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options“, რომელიც ეხება საჯარო მომსახურების ვალდებულებების (PSO) ღირებულებას — მათი მეშვეობით უკრაინა შინამეურნეობებისთვის ელექტროენერგიისა და გაზის ფასებს საბაზრო დონეზე დაბლა ინარჩუნებს. დეტალები 3 ნოემბერს ინტერფაქს-უკრაინამ გაავრცელა, იმავე დღეს კი ენერგეტიკის სამინისტრომ განცხადებით უპასუხა.

ციფრები. სსფ-ის მონაცემებით, PSO-სთან და მსგავს ზომებთან დაკავშირებული ენერგეტიკული სუბსიდიების ფისკალურმა ხარჯებმა 2024–2026 წლებში წელიწადში მშპ-ის 3,7%-ს მიაღწია. შინამეურნეობების ტარიფები ელექტროენერგიის შემთხვევაში ხარჯების 41%-ს ფარავს, გაზის შემთხვევაში კი — 49%-ს. ელექტროენერგიის PSO მშპ-ის დაახლოებით 1,8%-ს შეადგენს, გაზისა — დაახლოებით 1,4%-ს, ხოლო მშპ-ის კიდევ 0,3% სითბოს სუბსიდიებზე მოდის და 0,2% — განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მხარდაჭერაზე. ფონდი აღნიშნავს, რომ ამ ხარჯების უდიდეს ნაწილს ნაფტოგაზი და ენერგოატომი საკუთარი ბალანსიდან ფარავენ.

ორი სცენარი. სსფ გვთავაზობს PSO-ს გაუქმებას სამი წლის განმავლობაში: პირველ წელს 20%-ით, მეორე წელს 60%-ით და მესამე წელს 20%-ით. A სცენარის მიხედვით, მესამე წელს ელექტროენერგიის ტარიფი 9,7 გრივნას/kWh მიაღწევდა, გაზისა კი — 22 გრივნას/m³ დღგ-ის ჩათვლით, ანუ ზრდა 141%-ით და 104%-ით. B სცენარის, ომისშემდგომი აღდგენის სცენარის მიხედვით, მიზანი იქნებოდა 6 გრივნა/kWh და 17,2 გრივნა/m³, ანუ ზრდა 52%-ით და 60%-ით. ფისკალური დანაზოგი შესაბამისად მშპ-ის 3,2% და 1,5% იქნებოდა. ფონდი მოითხოვს, რომ ნებისმიერ ზრდას მიზნობრივი სოციალური მხარდაჭერა ახლდეს.

სამინისტროს პასუხი. „უკრაინაში ტარიფების ზრდაზე მორატორიუმი კვლავ მოქმედებს“, — განაცხადა ენერგეტიკის სამინისტრომ და დასძინა, რომ კანონის თანახმად, ტარიფების სისტემის შეცვლა მხოლოდ საომარი მდგომარეობის დასრულების შემდეგ არის შესაძლებელი. სამინისტროს თქმით, სცენარები „გათვლებია და არა ვალდებულებები“, ხოლო ანგარიში შინამეურნეობების მოხმარების 2021 წლის სტრუქტურას ეფუძნება: ჯერ ოჯახების მხარდაჭერის ეფექტიანი მოდელი, შემდეგ კი ფასების ცვლილება.

რა იქნება შემდეგ. სამინისტრო მუშაობს სექტორის რეფორმის გრძელვადიან საგზაო რუკაზე და „ერთიანი ქვითრის“ ტიპის ონლაინპლატფორმაზე, რომელიც დიიას აპლიკაციის მეშვეობით სახელმწიფო რეესტრებთან იქნება ინტეგრირებული. მოსახლეობისთვის ელექტროენერგიის ტარიფი 2024 წლის ივნისიდან 4,32 გრივნა/kWh-ზე რჩება, ხოლო სექტემბრის ბოლოს მთავრობამ გაზის ბაზარზე PSO 2027 წლის 31 მარტამდე გაახანგრძლივა, როგორც უკრაინული ეკონომიკური პრესა იუწყება.

ქვეყნის მონაცემები რეალურ დროში იხილეთ ქვეყნის გვერდზე