AGS: Orkustyrkir kosta Úkraínu 3,7% af vergri landsframleiðslu á ári; ráðuneytið segir að frysting gjaldskrár haldist

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefur birt tæknilegu skýrsluna „Assessment of Energy Subsidy Fiscal Cost and Reform Options“, dagsetta í október, um kostnaðinn af almannaþjónustukvöðum (PSO) sem Úkraína notar til að halda raforku- og gasverði til heimila undir markaðsverði. Interfax-Ukraine greindi frá smáatriðunum 3. nóvember og sama dag svaraði orkumálaráðuneytið með yfirlýsingu.

Tölurnar. Samkvæmt AGS nam kostnaður ríkissjóðs af orkustyrkjum tengdum PSO og sambærilegum aðgerðum 3,7% af vergri landsframleiðslu á ári á árunum 2024–2026. Gjaldskrár heimila standa undir 41% kostnaðar við rafmagn og 49% við gas. PSO í rafmagni nemur um 1,8% af landsframleiðslu og í gasi um 1,4%, en önnur 0,3% af landsframleiðslu renna til húshitunarstyrkja og 0,2% til stuðnings við framleiðendur endurnýjanlegrar orku. Sjóðurinn bendir á að Naftogaz og Energoatom beri mestan hluta þessa kostnaðar í eigin efnahagsreikningum.

Sviðsmyndirnar tvær. AGS leggur til að PSO verði afnumið á þremur árum: 20% fyrsta árið, 60% annað árið og 20% það þriðja. Í sviðsmynd A færi raforkugjaldið á þriðja ári í 9,7 hrinjur/kWh og gasgjaldið í 22 hrinjur/m³ með virðisaukaskatti, sem jafngildir hækkunum um 141% og 104%. Í sviðsmynd B, um endurreisn eftir stríð, yrði markmiðið 6 hrinjur/kWh og 17,2 hrinjur/m³, hækkanir um 52% og 60%. Sparnaður ríkissjóðs yrði 3,2% og 1,5% af landsframleiðslu, í sömu röð. Sjóðurinn krefst þess að öllum hækkunum fylgi markviss félagslegur stuðningur.

Svar ráðuneytisins. „Frysting á hækkun gjaldskrár í Úkraínu er áfram í gildi,“ sagði orkumálaráðuneytið og bætti við að samkvæmt lögum mætti aðeins breyta gjaldskrárkerfinu eftir að herlögum lyki. Sviðsmyndirnar séu „útreikningar, ekki skuldbindingar“ og skýrslan byggi á neyslumynstri heimila frá 2021, segir ráðuneytið: fyrst skilvirkt stuðningslíkan fyrir fjölskyldur, síðan verðbreytingar.

Hvað tekur við. Ráðuneytið vinnur að langtímaáætlun um umbætur í geiranum og að netvettvangi í anda „eins reiknings“, sem er tengdur ríkisskrám í gegnum Diia-appið. Raforkugjald til heimila hefur staðið í 4,32 hrinjum/kWh frá júní 2024 og í lok september framlengdi ríkisstjórnin PSO á gasmarkaði til 31. mars 2027, samkvæmt úkraínskum viðskiptamiðlum.

Rauntímagögn landsins eru á síðu landsins