Οι λέξεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας

Αγορά επόμενης ημέρας

Η δημοπρασία στην οποία πωλείται η ηλεκτρική ενέργεια για την επόμενη ημέρα.

Κάθε ημέρα, έως μια καθορισμένη ώρα, οι παραγωγοί δηλώνουν πόση ενέργεια είναι διατεθειμένοι να πουλήσουν και σε ποια τιμή, και οι προμηθευτές πόση θέλουν να αγοράσουν. Εκεί όπου τέμνονται οι δύο καμπύλες, προκύπτει μια τιμή για κάθε διάστημα της επόμενης ημέρας. Είναι η πιο διαφανής αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης, επειδή το αποτέλεσμα δημοσιεύεται ολόκληρο. Το υπόλοιπο εμπόριο — μακροπρόθεσμες συμβάσεις, ενδοημερήσια αγορά, εξισορρόπηση — δεν έχει την ίδια ορατότητα.

Δείτε: Τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη

Ζώνη προσφορών

Η περιοχή εντός της οποίας η ηλεκτρική ενέργεια έχει ενιαία τιμή.

Μέσα σε μια ζώνη προσφορών, η ηλεκτρική ενέργεια διακινείται σαν το δίκτυο στο εσωτερικό της να ήταν απεριόριστο: δεν έχει σημασία από ποιο άκρο προέρχεται, η τιμή είναι η ίδια. Τα όρια των ζωνών ακολουθούν τα σημεία όπου το δίκτυο είναι πράγματι στενό. Γι’ αυτό η Ιταλία έχει επτά ζώνες και η Νορβηγία πέντε, ενώ η Γερμανία και το Λουξεμβούργο μοιράζονται μία. Μια χώρα δεν είναι ζώνη, και η σύγχυση των δύο παράγει αριθμούς που δεν περιγράφουν καμία σύμβαση.

Δείτε: Τιμές ανά ζώνη

EUR/MWh και EUR/kWh

Ο ίδιος αριθμός, διαιρεμένος με το χίλια.

Η χονδρεμπορική αγορά μετρά σε μεγαβατώρες· ο λογαριασμός ενός νοικοκυριού, σε κιλοβατώρες. 100 EUR/MWh σημαίνει 0,10 EUR/kWh. Η διαφορά μεταξύ αυτού του αριθμού και όσων πληρώνει ένας καταναλωτής δεν είναι η μετατροπή, αλλά όλα όσα προστίθενται από πάνω: η χρέωση διανομής, η χρέωση μεταφοράς, οι επιβαρύνσεις, ο ΕΦΚ, ο ΦΠΑ και το περιθώριο του προμηθευτή. Σε πολλές χώρες το σκέλος της ενέργειας είναι κάτω από το μισό του λογαριασμού.

Αρνητική τιμή

Πληρώνεστε για να καταναλώσετε. Συμβαίνει συχνά.

Όταν ο άνεμος και ο ήλιος παράγουν έντονα ενώ σταθμοί που δεν μπορούν να σταματήσουν γρήγορα συνεχίζουν να λειτουργούν, η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση και η τιμή πέφτει κάτω από το μηδέν: όποιος καταναλώνει πληρώνεται γι’ αυτό. Δεν είναι σφάλμα δεδομένων και δεν είναι σπάνιο — η Γερμανία είδε τιμές κάτω από −18 EUR/MWh τον Σεπτέμβριο του 2026. Σε αυτόν τον ιστότοπο οι αρνητικές τιμές εμφανίζονται όπως είναι, ούτε φιλτραρισμένες ούτε αποκομμένες στο μηδέν.

MTU — το διάστημα εκκαθάρισης

Η χρονική μονάδα για την οποία διαμορφώνεται μια τιμή.

Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, η ευρωπαϊκή αγορά λειτουργούσε σε ώρες: μια ημέρα είχε 24 τιμές. Από την 1η Οκτωβρίου 2025 λειτουργεί σε δεκαπεντάλεπτα, οπότε μια ημέρα έχει 96. Η συνέπεια για κάθε μέσο όρο που διασχίζει αυτό το όριο: τα διαστήματα πρέπει να σταθμίζονται με τη διάρκειά τους. Ένας απλός αριθμητικός μέσος θα έδινε σε ένα δεκαπεντάλεπτο το ίδιο βάρος με μία ώρα, τετραπλασιάζοντας τη συμβολή των πρόσφατων ημερών.

Δείτε: Οι πίνακες ανά διάστημα

Μέσος όρος σταθμισμένος με τη διάρκεια

Κάθε διάστημα βαραίνει όσο διαρκεί.

Ο μέσος όρος μιας ημέρας δεν είναι το άθροισμα των τιμών διαιρεμένο με το πλήθος τους, αλλά το άθροισμα των τιμών πολλαπλασιασμένων με τη διάρκεια καθεμιάς, διαιρεμένο με τη συνολική διάρκεια. Όταν όλα τα διαστήματα έχουν την ίδια διάρκεια, οι δύο συμπίπτουν. Όταν όχι — στη μετάβαση του 2025 από ωριαία σε δεκαπεντάλεπτα διαστήματα ή σε μια ημέρα με κενά — διαφέρουν. Για τη Ρουμανία, η 1η Οκτωβρίου 2025 δίνει 124,05 EUR/MWh με στάθμιση και 124,56 χωρίς στάθμιση.

ENTSO-E

Η ένωση των ευρωπαϊκών διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς.

Συγκεντρώνει τους διαχειριστές συστημάτων — εκείνους που λειτουργούν τα δίκτυα υψηλής τάσης — περισσότερων από τριάντα χωρών. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία τους υποχρεώνει να δημοσιεύουν λειτουργικά δεδομένα, και το ENTSO-E τα συγκεντρώνει σε μια κοινή πλατφόρμα: ζήτηση, παραγωγή ανά πηγή, διασυνοριακές ανταλλαγές, τιμές επόμενης ημέρας, μη διαθεσιμότητες. Είναι η κύρια πηγή αυτού του ιστότοπου.

Δείτε: Πηγές δεδομένων

ΔΣΜ (TSO) — ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς

Αυτός που διατηρεί σε ισορροπία το δίκτυο υψηλής τάσης.

Σε κάθε δευτερόλεπτο, η παραγωγή πρέπει να ισούται με την κατανάλωση, αλλιώς η συχνότητα του δικτύου αποκλίνει και ο εξοπλισμός αποσυνδέεται. Ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς διατηρεί αυτή την ισορροπία και λειτουργεί τις γραμμές υψηλής ισχύος. Στη Ρουμανία είναι η Transelectrica· στη Γερμανία υπάρχουν τέσσερις· στη Γαλλία, η RTE.

Κωδικός EIC

Το επίσημο όνομα μιας ζώνης, σε 16 χαρακτήρες.

Ένα μοναδικό αναγνωριστικό που αποδίδει το ENTSO-E σε κάθε ζώνη, κάθε περιοχή ελέγχου και κάθε συμμετέχοντα στην αγορά. Η Ρουμανία είναι 10YRO-TEL------P. Οι κωδικοί ούτε μεταφράζονται ούτε συντομεύονται: είναι το κλειδί με το οποίο ζητούνται τα δεδομένα και ο μόνος τρόπος να είναι κανείς βέβαιος για ποια ζώνη πρόκειται.

Διασυνδετική γραμμή

Η γραμμή μέσω της οποίας η ηλεκτρική ενέργεια περνά από μια χώρα σε άλλη.

Μπορεί να είναι μια εναέρια γραμμή που διασχίζει ένα σύνορο ή ένα υποθαλάσσιο καλώδιο μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων. Η ικανότητά της είναι περιορισμένη, και όταν γεμίσει οι τιμές στις δύο πλευρές αποκλίνουν — από εκεί προέρχονται οι μεγάλες διαφορές μεταξύ γειτονικών ζωνών. Προσοχή: το να είναι δύο χώρες γειτονικές στον χάρτη και το να είναι διασυνδεδεμένες δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η Νορβηγία και οι Κάτω Χώρες δεν συνορεύουν, αλλά έχουν καλώδιο.

Δείτε: Διαφορές μεταξύ ζωνών

Εισαγωγές και εξαγωγές

Το ισοζύγιο ανταλλαγών μιας χώρας σε μια δεδομένη στιγμή.

Μια χώρα εισάγει όταν καταναλώνει περισσότερο από όσο παράγει και εξάγει όταν παράγει περισσότερο. Ο αριθμός αλλάζει από ώρα σε ώρα και, σε πολλές χώρες, και προς τις δύο κατευθύνσεις μέσα στην ίδια ημέρα. Σε αυτόν τον ιστότοπο το ισοζύγιο υπολογίζεται από τις φυσικές ροές που μετρώνται στα σύνορα, όχι από τη διαφορά παραγωγής και ζήτησης — τα δύο δεν συμπίπτουν, επειδή το δίκτυο έχει απώλειες.

Μερίδιο ΑΠΕ

Πόση από την τρέχουσα παραγωγή προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.

Είναι ο λόγος της παραγωγής από αιολική, ηλιακή, υδροηλεκτρική ενέργεια, βιομάζα και γεωθερμία προς τη συνολική παραγωγή εκείνη τη στιγμή. Δεν είναι το ίδιο με το «πόση από τη ζήτηση είναι ανανεώσιμη»: μια χώρα που εισάγει πολύ έχει πραγματικό μείγμα διαφορετικό από αυτό που παράγει η ίδια. Και δεν είναι ετήσιος μέσος όρος — το μεσημέρι, με ηλιοφάνεια, το μερίδιο μπορεί να είναι διπλάσιο από ό,τι τη νύχτα.

Ένταση άνθρακα

Πόσα γραμμάρια CO₂ ανά παραγόμενη κιλοβατώρα.

Προκύπτει πολλαπλασιάζοντας την παραγωγή κάθε πηγής με έναν συντελεστή εκπομπών και διαιρώντας με το σύνολο. Είναι ΕΚΤΙΜΗΣΗ, όχι μέτρηση: οι συντελεστές είναι μέσοι όροι κύκλου ζωής, και ένας νέος σταθμός φυσικού αερίου εκπέμπει λιγότερο από έναν παλαιό. Σε αυτόν τον ιστότοπο ο αριθμός επισημαίνεται ως εκτίμηση όπου κι αν εμφανίζεται, και οι συντελεστές που χρησιμοποιούνται δημοσιεύονται.

Δείτε: Μεθοδολογία

Διαφορά τιμών μεταξύ ζωνών

Πόσο απέχουν δύο ζώνες, σε ευρώ.

Αν δύο καλά συνδεδεμένες ζώνες έχουν διαφορετικές τιμές, η ενέργεια ρέει από τη φθηνή προς την ακριβή μέχρι να εξισωθούν — αυτό κάνει η ευρωπαϊκή σύζευξη αγορών. Όταν η διαφορά επιμένει, σημαίνει ότι η γραμμή μεταξύ τους είναι γεμάτη ή δεν υπάρχει. Γι’ αυτό μια μεγάλη διαφορά τιμών είναι μέτρο συμφόρησης, όχι ευκαιρία κέρδους: ακριβώς η αδυναμία εκμετάλλευσής της είναι που τη διατηρεί.

Δείτε: Οι μεγαλύτερες διαφορές

Χονδρεμπορική τιμή

Η τιμή του χρηματιστηρίου, πριν από όλα όσα προστίθενται.

Κάθε τιμή σε αυτόν τον ιστότοπο είναι χονδρεμπορική. Επιπλέον, ένας καταναλωτής πληρώνει τη χρέωση διανομής (το δίκτυο χαμηλής τάσης της γειτονιάς), τη χρέωση μεταφοράς (τις γραμμές υψηλής τάσης), επιβαρύνσεις και καθεστώτα στήριξης, ΕΦΚ, ΦΠΑ και το περιθώριο του προμηθευτή. Όλα τα εργαλεία του ιστότοπου υπολογίζουν το σκέλος της ενέργειας και το αναφέρουν δίπλα σε κάθε αποτέλεσμα.

Δείτε: Τα εργαλεία