Raporti i Komisionit Evropian për Kosovën: progres i kufizuar në energji, burimet e ripërtëritshme vetëm 339 MW

Komisioni Evropian publikoi më 4 nëntor raportin e vitit 2026 për Kosovën, si pjesë e paketës vjetore të zgjerimit. Në kapitullin 15, energjia, Komisioni vlerëson se Kosova ka një nivel të caktuar përgatitjeje dhe ka bërë progres të kufizuar, veçanërisht përmes investimeve në efiçiencën e energjisë së ndërtesave publike dhe banesore. Rekomandimet e periudhës së kaluar janë zbatuar vetëm pjesërisht.

Shifrat. Sipas raportit, kapaciteti i instaluar nga burimet e ripërtëritshme u rrit pak, në 339 MW, ndërsa pjesa e tyre në konsumin final bruto të energjisë po stagnon. Ankandi për erën i nisur në dhjetor 2024 është ende në vazhdim, ndërsa ankandi për diellin, i dhënë më herët, ka kaluar në zbatim. Në tregun e liberalizuar, rreth 1.300 konsumatorë të mëdhenj komercialë blejnë energji elektrike nga 8 furnizues, nga 30 të licencuar në Kosovë.

Problemet e theksuara. Kosova mbetet shumë e varur nga termocentralet me linjit të vjetruara dhe shumë ndotëse, vëren Komisioni. Punimet për përmirësimin mjedisor të nisura në prill 2026 në Kosova B janë progres pas vitesh vonesash, por duhet të vazhdojnë, përfshirë uljen e emisioneve të SO₂. Përafrimi me paketën e integrimit të tregut të energjisë elektrike vonohet, sepse ligjet për energjinë, energjinë elektrike dhe rregullatorin nuk janë miratuar. Operatori serb i sistemit të transmetimit EMS ende nuk ka përcaktuar kapacitetet neto të transferimit në interkonektorin me Kosovën, gjë që sipas raportit dëmton sigurinë e furnizimit dhe konkurrencën dhe rrit çmimet e importit.

Çfarë vijon. Komisioni i kërkon Kosovës të miratojë Planin Kombëtar për Energjinë dhe Klimën, i vonuar prej disa vitesh, dhe paketën e ligjeve të energjisë, të organizojë raundin e ardhshëm të ankandeve për burimet e ripërtëritshme dhe të përparojë me përmirësimin e Kosova B dhe çmontimin e pjesëve jofunksionale të Kosova A. Sipas Ministrisë së Ekonomisë, punimet e financuara nga BE-ja me afro 84 milionë euro për elektrofiltrat dhe sistemin DeNOx të njësisë B1 pritet të përfundojnë në nëntor, ndërsa ndërhyrja në B2 është planifikuar nga prilli 2027.

Të dhënat në kohë reale të vendit janë në faqen e vendit