Metodoloġija

MW u MWh mhumiex l-istess ħaġa

MW hija qawwa — kemm qed tiġġenera jew tikkonsma s-sistema bħalissa. MWh hija enerġija — kemm ġiet iġġenerata jew ikkonsmata matul intervall. Impjant ta’ 100 MW li jaħdem għal siegħa jwassal 100 MWh. Kull ċifra “fid-dirett” f’dan is-sit hija qawwa, f’MW.

Il-prezz ta’ ġurnata bil-quddiem

Iċ-ċifri tal-prezz ġejjin mid-dokument A44 tal-ENTSO-E, mitlub separatament għal kull żona ta’ offerti. Huwa r-riżultat tal-irkant ta’ ġurnata bil-quddiem: il-ġeneraturi u l-fornituri jagħmlu l-offerti tagħhom, u fejn jiltaqgħu l-kurvi tagħhom joħroġ prezz għal kull intervall tal-jum ta’ wara. Kull prezz f’dan is-sit huwa prezz bl-ingrossa — il-kont ta’ dar iżid fuqu t-tariffi tan-netwerk, l-imposti, il-VAT u l-marġni tal-fornitur.

Il-jum tal-kunsinna mhuwiex il-jum UTC

L-ENTSO-E jippubblika l-irkant fuq il-jum tal-Ewropa Ċentrali, għaż-żoni akkoppjati kollha. Ivverifikat: id-dokument tar-Rumanija għall-5 ta’ Settembru 2026 ikopri 2026-09-04T22:00Z — 2026-09-05T22:00Z, jiġifieri l-jum CET, mhux il-jum ta’ Bukarest.

Aħna nirraggruppaw skont il-jum lokali ta’ kull żona, għax dak hu li tfisser il-mistoqsija: min jistaqsi “kemm jiswa llum” jifhem il-jum tiegħu, minn nofsillejl sa nofsillejl. Peress li l-arkivju huwa kontinwu, jum lokali jinbena mit-truf ta’ żewġ dokumenti ppubblikati u joħroġ sħiħ. Hemm konsegwenza waħda viżibbli, fit-tarf ta’ quddiem: l-aħħar dokument ippubblikat jasal siegħa ġewwa l-jum ta’ wara, u dak il-jum jiġi mmarkat mhux komplut sakemm jasal il-bqija. Ma nagħmlulux medja — erba’ kwarti ta’ siegħa mhumiex jum.

Il-medji huma ponderati skont id-durata

Is-suq Ewropew għadda minn intervalli ta’ siegħa għal intervalli ta’ kwart ta’ siegħa fl-1 ta’ Ottubru 2025. Fl-arkivju tagħna dan ifisser li l-istess żona għandha kważi erba’ snin ta’ intervalli ta’ 60 minuta u l-bqija ta’ 15-il minuta. Kull medja li taqsam dik il-linja divizorja għandha tkun ponderata skont id-durata: medja aritmetika sempliċi kienet tagħti lil kwart ta’ siegħa l-istess piż bħal siegħa.

Id-differenza tista’ titkejjel. Għar-Rumanija, il-jum tal-bidla — l-1 ta’ Ottubru 2025, b’93 intervall u 1,440 minuta — jagħti 124.05 EUR/MWh ponderat u 124.56 mhux ponderat. L-istess regola tapplika għall-medjan u għall-perċentili: “il-medjan tal-jum” huwa l-prezz li taħtu għadda nofs il-ħin tal-jum, mhux it-48 punt minn 96.

Jiem ta’ 23 u 25 siegħa

Meta jinbidel il-ħin, jum lokali għandu 1,380 jew 1,500 minuta. Is-sommarji jikkalkulaw dan mill-kalendarju minflok jassumu 1,440 — inkella jumejn fis-sena kienu jibqgħu mmarkati mhux kompluti għal dejjem, u tnejn oħra kienu jidhru kompluti b’siegħa nieqsa.

Prezzijiet negattivi

Meta r-riħ u x-xemx jiġġeneraw ħafna waqt li d-domanda tkun baxxa, il-prezz jinżel taħt iż-żero: il-konsumaturi jitħallsu biex jikkonsmaw. Jiġri spiss — il-Ġermanja rat kwotazzjonijiet taħt −18 EUR/MWh f’Settembru 2026. La nifiltrawhom u lanqas naqtgħuhom għal żero. Il-bidliet perċentwali jiġu kkalkulati billi jinqasmu bil-valur assolut tar-referenza; mingħajr dan, bidla minn −20 għal −10 kienet tidher bħala tnaqqis, għalkemm il-prezz żdied.

Pajjiż mhuwiex żona tal-prezz

L-Italja għandha seba’ żoni ta’ offerti, in-Norveġja ħamsa, l-Iżvezja erbgħa, id-Danimarka tnejn. Il-prezzijiet tagħhom ivarjaw, xi drabi ħafna. Fejn ivarjaw, is-sit juri l-firxa biż-żewġ truf minflok il-medja tagħhom: medja bejn iż-żoni ma tiddeskrivi l-ebda kuntratt li xi ħadd jista’ jiffirma.

U bil-maqlub: żona waħda tista’ tkopri diversi pajjiżi. DE_LU tappartjeni lill-Ġermanja u lill-Lussemburgu; SEM, lill-Irlanda u lill-Irlanda ta’ Fuq. Tingħadd darba biss.

Il-medja Ewropea hija aritmetika

“Il-medja Ewropea” tas-sit hija l-medja aritmetika taż-żoni li għandhom il-jum kopert. Mhijiex ponderata skont id-domanda, għax l-ENTSO-E ma jippubblikax il-volumi nnegozjati fid-dokument tal-prezzijiet. Il-konsegwenza: żona żgħira tiżen eżattament daqs il-Ġermanja. Iċ-ċifra tkejjel kemm huma mifruxa l-prezzijiet madwar l-Ewropa, mhux kemm jiswa l-elettriku Ewropew.

Il-Ġermanja u l-Awstrija jippubblikaw żewġ serje

Għal DE_LU u AT, l-ENTSO-E jagħti żewġ serje ta’ prezzijiet b’tikketti tal-irkant identiċi, distinti biss b’numru ta’ sekwenza. It-tieni waħda fiha kwotazzjonijiet sa tlett ijiem bil-quddiem — orizzont li irkant spot ma jistax ikollu, għax ir-riżultat ta’ pitgħada għadu ma jeżistix. Id-dokument ma jgħidx x’inhi, u aħna ma nassumux. Nuru l-ewwel sekwenza, l-unika waħda li l-orizzont tagħha jġib ruħu bħal irkant ta’ ġurnata bil-quddiem. Ir-ringieli tal-oħra jibqgħu fl-arkivju, mingħajr sommarju, sakemm ikun magħruf x’inhuma.

Importazzjonijiet u esportazzjonijiet

Kull pajjiż jiskambja enerġija mal-ġirien tiegħu permezz tal-interkonnetturi. Aħna naħżnu kull fluss darba għal kull par ta’ pajjiżi, b’sinjal li jagħti d-direzzjoni. Ma ngħoddux “A lejn B” u “B lejn A” separatament — dik tkun l-istess enerġija magħduda darbtejn.

“Bilanċ” ifisser ir-riżultat nett. Pożittiv, il-pajjiż qed jimporta; negattiv, qed jesporta.

Kif nikkalkulaw is-sehem rinnovabbli

Naqsmu s-somma tas-sorsi rinnovabbli bil-ġenerazzjoni totali, billi nużaw valuri pożittivi biss. Żewġ deċiżjonijiet ibiddlu r-riżultat, għalhekk ngħiduhom:

• L-idroelettriku bl-ippumpjar ma jgħoddx. Huwa ħażna, mhux ġenerazzjoni — l-enerġija diġà ngħaddet darba, meta l-ilma ġie ppumpjat. Kieku jiġi inkluż, kien jidher darbtejn.
• L-iskart ma jgħoddx. L-inċinerazzjoni hija parzjalment fossili, u l-frazzjoni bijoġenika tvarja minn pajjiż għal ieħor u ma tiġix ippubblikata separatament. Ma nistgħux nattribwixxuha b’mod onest.

Ir-raġuni għal “valuri pożittivi biss”: l-impjanti solari jieħdu mill-grilja bil-lejl, għall-inverters u għall-muturi tat-traċċar, u s-sors jirrapporta dan bħala ġenerazzjoni negattiva. Huwa korrett bħala kejl, iżda sehem negattiv ma jfisser xejn fi grafika tal-kompożizzjoni.

Ġenerazzjoni mkejla, stmata jew imbassra

imkejjel

Valur ippubblikat mill-operatur. Dan jinkludi ż-żero, li huwa kejl reali — impjant wieqaf verament jiġġenera 0 MW.

stmat

Ikkalkulat minna minn valuri ppubblikati. Dejjem jintwera b’tikketta.

imbassar

Jirreferi għall-futur. Mhuwiex kejl u qatt ma jitħallat ma’ wieħed.

suspett

Ma għaddiex minn verifika awtomatika tal-konsistenza. Id-data tibqa’ viżibbli u mmarkata — ma nħassrux kejl għax ma jogħġobniex.

Ġenerazzjoni mhux attribwita

Xi sorsi jippubblikaw ġenerazzjoni totali akbar mis-somma tal-kategoriji li jagħtu separatament. Id-differenza hija reali — normalment ħażna fil-batteriji — iżda m’għandhiex kategorija tagħha fil-fluss tad-data. Nuruha bħala “sorsi oħra”, immarkata bħala stmata, minflok naħbuha (it-taħlita ma tibqax taqbel mat-total) jew insejħulha żball (dak ikun allarm falz kull minuta).

Żoni tal-ħin

Internament naħdmu esklużivament f’UTC. Fl-interfaċċja nikkonvertu għaż-żona tal-ħin ta’ kull pajjiż. Iż-żewġ iljieli fis-sena meta jinbidel il-ħin jiġu ttrattati b’mod espliċitu: is-siegħa li ma teżistix fir-rebbiegħa, u s-siegħa li sseħħ darbtejn fil-ħarifa.

Għaliex iċ-ċifri tagħna jistgħu jkunu differenti minn dawk tal-operatur

Il-mument tal-qari jvarja. L-operaturi jerġgħu jippubblikaw u jikkoreġu l-valuri. Xi sorsi jagħtu qari istantanju, oħrajn medji ta’ kull kwart ta’ siegħa. Aħna dejjem nuru l-mument tal-qari, sabiex tkun tista’ tqabbel l-istess ħaġa mal-istess ħaġa.

X’ma nagħmlux

Ma nivvintawx valuri għal pajjiżi mingħajr data. Ma nurux żero minflok kejl nieqes — “—” tfisser “ma nafux”, u “0” tfisser “kejjilna żero”. Ma nikkonkludux konġestjoni minn differenzi fil-prezz. Meta jkollna l-kejl, nuru l-kejl.