Unaza 400 kilovolt: projekti që e qep Shqipërinë elektrike bashkë
Në raportin e Bordit Rregullator të Komunitetit të Energjisë për projektet prioritare me interes rajonal, mbyllja e unazës së brendshme 400 kilovolt të Shqipërisë figuron mes gjashtë nismave „pa vonesa sistemike” — një rrallësi lajkatare në Ballkan. Projekti, i mbështetur që nga 2025 nga Komisioni Evropian përmes Kuadrit të Investimeve për Ballkanin Perëndimor, do të lidhte në një lak tensioni të lartë veriun hidro, jugun që po solarizohet dhe bregdetin ku shpallen terminalet: kushti teknik i heshtur pas gjithë premtimeve të mëdha, nga gigavatët e Masdar tek eksportet përmes kabllit të Puljes. Pa unazë, Shqipëria mbetet një koleksion rajonesh elektrike të qepura me pe të hollë.
Redaksia EuroEnergy · 
Shqipëria · 1 min lexim · përditësuar 30 sht 2026
Hartat e transmetimit të Shqipërisë tregojnë një trashëgimi tipike sistemi të ndërtuar mbi një ide të vetme: të gjitha rrugët të çojnë te Drini. Linjat e trasha zbresin nga kaskada veriore drejt Tiranës dhe Elbasanit; pjesa tjetër e vendit varet nga degëzime. Unaza 400 kilovolt është korrigjimi historik i kësaj gjeometrie — dhe ia vlen të shpjegohet pse të gjithë e duan.
Çfarë do të thotë unaza. Një lak i plotë tensioni shumë të lartë që e rrethon vendin: veri–jug në dy rrugë, me mbyllje në bregdet dhe në lindje. Përfitimet janë nga manuali: flukset kanë gjithmonë rrugë alternative — një avari s'e këput më jugun nga burimet veriore —, humbjet bien, ndërsa aftësia për të thithur injektime të reja — parqe solare në jug, erë eventuale në kreshta, centrali i Vlorës — rritet në mënyrë dramatike.
Pse lëvdata nga Vjena. Raporti PECI shënon ecurinë „pa vonesa sistemike” — formulë që, në dialektin e institucioneve, do të thotë: studimet ecin, financimi WBIF është angazhuar, qeveria s'pengon. Në sfondin rajonal të projekteve të përjetshme, disiplina procedurale shqiptare në këtë dosje është në vetvete një aset reputacioni.
Lidhja me megaprojektet. Çdo njoftim spektakolar i vitit varet nga kjo unazë: kablli drejt Italisë ka nevojë për një pikë injektimi të fortë në Vlorë; tre gigavatët e Masdar, për evakuim nga jugu; hub-i i gazit, për balancim me pjesën tjetër të sistemit. Investitorët i lexojnë hartat e rrjetit përpara njoftimeve — dhe unaza është argumenti në hartë.
Kalendari realist. Horizonti mbetet 2028–2032, i ritmuar nga shpronësime dhe ankande. Por drejtimi dhe sponsorët ekzistojnë — dhe në infrastrukturën ballkanike, projekti që s'rrëshqet është tashmë gjysmë i ndërtuar.
Rrjetet e rajonit, në rrjedhën e lajmeve.
Lajme të tjera
Komente
Bëhu i pari që komenton.