Kazachstan: Najwyższa Izba Audytowa wykryła nieprawidłowości finansowe na 24,1 mld tenge w sektorze gazowym

Najwyższa Izba Audytowa Kazachstanu rozpatrzyła na posiedzeniu pod przewodnictwem swojego prezesa Alichana Smaiłowa wyniki audytu efektywności środków przeznaczonych na rozwój sektora gazowego – podały 6 listopada Tengrinews i Inbusiness, ten ostatni powołując się na służby prasowe instytucji.

Liczby. Audytorzy stwierdzili nieprawidłowości finansowe na 24,1 mld tenge oraz nieefektywne planowanie i wykorzystanie środków budżetowych na 18,2 mld tenge. W trakcie kontroli zwrócono do budżetu 59,4 mln tenge, a kolejne 20,2 mld tenge odzyskano księgowo i poprzez wykonanie prac.

Rynek krajowy. Kazachstan ma zasoby gazu wynoszące 3800 mld m³, a wydobycie brutto w latach 2022–2025 wyniosło 239,5 mld m³. Produkcja gazu towarowego na rynek krajowy rośnie jednak wolniej niż potrzeby ludności i gospodarki, a rynek zależy od wąskiego grona koncesjonariuszy, według audytorów. Gaz niespełniający norm zwiększa zużycie sprężarek i zmusza krajowego operatora do udzielania rabatów w eksporcie.

Sieć. Spółki krajowego operatora eksploatują ponad 20 000 km gazociągów magistralnych i około 77 000 km sieci dystrybucyjnych, w dużej części zbudowanych dawno i używanych dłużej niż normatywny okres eksploatacji; tempo modernizacji uznano za niewystarczające. Na koniec 2025 r. stopień gazyfikacji ludności wynosił 64,2%, a do sieci podłączonych było 13,1 mln osób i 2240 miejscowości.

Co dalej. Izba skierowała do kontrolowanych podmiotów polecenia usunięcia nieprawidłowości, monitorowane do pełnego wykonania, oraz zalecenia dotyczące zarządzania sektorem, bazy surowcowej i modernizacji infrastruktury. Według BES.media zapowiedziany w kwietniu audyt obejmował grupę QazaqGaz: spółkę matkę, QazaqGaz Aimaq, Intergas Central Asia oraz QazaqGaz Exploration and Production.