Anadolu'nun toryumu: Ankara, Copenhagen Atomics ile imzaladı

Her büyük nükleer programın kısa vadeli bir bahsi ve uzun vadeli bir bahsi vardır. Türkiye'nin kısa vadelisi Akkuyu'da Rus teknolojisiyle dökülüyor; daha sessiz ve potansiyel olarak daha dönüştürücü uzun bahis ise az önce imza aldı: yeni tip reaktörlerde yakılan yerli toryum.

Neden toryum. Element uranyumdan birkaç kat daha bol; Anadolu'nun nadir topraklarıyla tarihsel olarak ilişkili Türk yatakları, on yıllardır dünyanın büyük rezervleri arasında sayılıyor. Sorun hep teknolojiydi: toryum klasik reaktörlerde fisyonu tek başına sürdürmez; özel reaktörler ister, ve ergimiş tuzlar yeni neslin favori adayı.

Danimarkalı ortağın getirdiği. Copenhagen Atomics, seri üretilebilir, ucuz, ergimiş tuzlu modüler reaktörler vadeden startup dalgasından — „Onion Core” konseptleri tam toryum çevrimleri için tasarlandı. Danimarkalılar için Türkiye, Avrupa'da kimsede olmayanı sunuyor: ölçekli hammadde ve laboratuvardan yakıt zincirine giden yolu finanse etmeye istekli bir devlet.

Kilovatlara mesafe. Dürüstlük söylemeyi gerektirir: dünyanın hiçbir yerinde ticari toryum reaktörü çalışmıyor; yol yakıt kimyasından, malzemelerden, lisanslamalardan geçiyor — beş yıllıklar değil, on yıllar. Mutabakat santral değil, pozisyon satın alıyor.

Stratejik mantık. Fosil yakıtın neredeyse tamamını ithal eden ve ilk nükleer santralini dış ortakla kuran bir ülke için, Anadolu cevherinden yakıta uzanan tam yerli bir çevrim perspektifi, enerji egemenliğinin en üst biçimi. Ufuk uzun olsa da, yarışa şimdi girmeyen varışta da olmayacak.

Bölgenin nükleer gündemi, haber akışında.