Vlora: nga termocentrali i vdekur në kryeqytetin energjetik të Adriatikut
Të vëna njëra pranë tjetrës, projektet e shpallura në vitin e fundit e gjysmë vizatojnë për gjirin e Vlorës një fat që askush s'do ta kishte parashikuar: këtu duhet të takohen hub-i LNG i grupit Aktor — terminal portual plus centrali 380 megavat i lindur nga konvertimi i termocentralit me mazut që s'ka prodhuar kurrë një kilovat komercial —, skaji shqiptar i kabllit nënujor një gigavat drejt Puljes i premtuar nga Taqa për eksportet Masdar–Eni, dhe, me shumë gjasë, terminali pesë milionë tonësh i diskutuar me Argent. Tre konsorciume nga tri botë — Greqia+Amerika, Gjiri+Italia, dhe Amerika edhe një herë — zgjodhën pavarësisht të njëjtin gji. Ia vlen të pyetet pse: përgjigjja thotë gjithçka për gjeografinë e re energjetike të Adriatikut.
Redaksia EuroEnergy · 1 min lexim · përditësuar 30 sht 2026
Ka vende që presin dekada për një investim të vetëm dhe vende mbi të cilat investimet turren të gjitha njëherësh. Vlora sapo kaloi nga kategoria e parë në të dytën — dhe grumbullimi s'është i rastësishëm.
Çfarë ofron gjiri. Ujë të thellë pranë bregut — gjë e rrallë në bregdetin e ulët adriatik —, port ekzistues, truall industrial i trashëguar nga termocentrali-fantazmë dhe, vendimtare, pozicioni: pika ku Shqipëria është më afër Italisë dhe magjistrales TAP që kalon pas shpine, në Fier. Për LNG-në, për kabllot nënujore dhe për centralet, të njëjtat tri asete mblidhen në të njëjtin vend.
Pjesët që lidhen. Hub-i i Aktor sjell gazin dhe centralin; kablli i Taqa-s drejt Puljes do ta çonte energjinë — tre gigavatët e rinovueshëm të premtuar nga Masdar kanë nevojë pikërisht për këtë prizë eksporti; Argent do të shtonte shkallën kontinentale. Secili projekt e bën tjetrin më të financueshëm: centrali e justifikon terminalin, kablli i justifikon parqet, porti i justifikon të gjitha.
Hija në tablo. Pak kilometra në veri, në lagunën e Nartës, luhet njëkohësisht beteja e „revolucionit flamingo” kundër resortit Kushner — paralajmërim se gjiri i lakmuar nga energjia është edhe një ekosistem i mbrojtur me opinion publik të mobilizuar. Projektet që do ta trajtojnë bregdetin si një truall të thjeshtë do ta paguajnë shtrenjtë mësimin.
Testi i realitetit. Nga tre megaprojekte të shpallura, historia ballkanike sugjeron se njëri bëhet i tëri, njëri përgjysmë dhe njëri mbetet në letër. Por edhe me këtë normë, Vlora e viteve 2030 duket ndryshe nga gjithçka ka njohur Shqipëria: s'është më fund linje, por prizë e dyfishtë — gazi dhe rryme — e Adriatikut.
Analizat e rajonit, në rrjedhën e lajmeve.
Lajme të tjera
Komente
Bëhu i pari që komenton.