Vendi pa asnjë turbinë: pse era shqiptare ende pret

Çdo treg ka një hendek diku; ai i Shqipërisë është më fotogjeniku i rajonit: male të tëra që gjëmojnë nga era dhe asnjë rotor që ta korrë. Anatomia e kësaj zeroje meriton të bëhet seriozisht, sepse shpjegon edhe pse mund të mbarojë së shpejti.

Pse zero. Së pari, hidroenergjia: me Drinin që mbulonte historikisht pothuajse gjithë konsumin, shteti s'e ndjeu për dekada nevojën e një burimi tjetër — dielli dhe era dukeshin tekë të shtrenjta pranë ujit falas. Pastaj, kuadri: ankandet u përqendruan te fotovoltaiku, më i thjeshtë për autorizim dhe ndërtim; era, me matje shumëvjeçare, studime shpendësh dhe logjistikë të rëndë malore, kërkonte një shtet më të duruar. Së fundi, rrjeti: kreshtat e mira të erës janë pikërisht atje ku linjat janë më të holla.

Pse tani po ndryshon. Thatësirat e përsëritura e thyen mitin e vetëmjaftueshmërisë hidro; era e dimrit — pikërisht kundërsezonale ndaj hidrologjisë që shteret në vjeshtë — u bë befas interesante sistemikisht. Dhe kërkesa e jashtme u shfaq: kablli drejt Puljes do të paguante për elektrone shqiptare, pavarësisht burimit, ndërsa investitorët e kalibrit — Verbund, Masdar — kanë kapitalin e duruar që pionierizmi e kërkon.

Përparësia e të vonuarit. Shqipëria kërcen mbi brezat e vjetër drejt e te turbinat 6-7 megavat, me praktikat mjedisore të pjekura në proceset e të tjerëve. Zero trashëgimi do të thotë zero repowering për t'u paguar.

Çfarë e zhbllokon efektivisht. Ankandi i parë i erës me kontratë të financueshme, matjet e para të certifikuara të vëna publikisht në dispozicion dhe një trase autorizimi me afate. Ditën kur turbina e parë rrotullohet diku mbi Vjosë a Devoll, hendeku dekadash do të ngjishet në pak vite — siç ndodhi tashmë me diellin.

Era e rajonit, në rrjedhën e lajmeve.