Degëzimi i Fierit: tubi i vogël nga i cili varet gazifikimi i Shqipërisë
Në hijen e shifrave të mëdha të kontratës Aktor–Albgaz qëndron pjesa e infrastrukturës vërtet transformuese: gazsjellësi lidhës mes hub-it të ardhshëm të Vlorës dhe magjistrales TAP, në Fier — ato pak dhjetëra kilometra që do të lidhnin, për herë të parë, sistemin e brendshëm shqiptar me tranzitin e madh që ia përshkon territorin prej vitesh pa i lënë asnjë molekulë. Paradoksi është i vjetër dhe i dhimbshëm: TAP pompon miliarda metra kub azerë nëpër fushat e Fierit drejt Italisë, por Shqipëria s'ka as rrjetin, as pikat e daljes për t'u shërbyer. Degëzimi i projektuar në paketën Aktor — plus centrali 380 megavat si konsumator-spirancë — është çelësi që do ta zhbllokonte, më në fund, gazifikimin e brendshëm.
Redaksia EuroEnergy · 
Shqipëria · 1 min lexim · përditësuar 30 sht 2026
Historia e gazit shqiptar nxë në një imazh: gazsjellësi më modern i Evropës Jugore e përshkon vendin nga lindja në perëndim, ndërsa mbi të fshatrat gatuajnë me bombola. Shpjegimi dhe dalja nga paradoksi meritojnë një dosje më vete.
Pse tranziti s'e ushqeu tregun. TAP u projektua si autostradë pa dalje lokale domethënëse: pikat e lidhjes kushtojnë, dhe në kohën e ndërtimit Shqipëria s'kishte as kërkesë të provuar, as rrjet që ta merrte gazin. Rezultati: një dekadë tranzit i përsosur dhe zero gazifikim — rasti-shkollë i infrastrukturës që të kalon përmes pa qenë e jotja.
Çfarë ndryshon paketa Aktor. Logjika përmbyset përmes konsumatorit-spirancë: centrali 380 megavat i Vlorës krijon përnjëherë kërkesë të prerë që e justifikon degëzimin e Fierit; me tubin të tërhequr dhe presionin të disponueshëm, kostoja marxhinale e zgjerimeve drejt industrisë dhe qyteteve bie në mënyrë dramatike. Është sekuenca klasike e gazifikimeve të vonuara: së pari një klient i madh, pastaj rrjeti rritet organikisht rreth tij.
Sinergjitë që presin. Me degëzimin funksional, Shqipëria fiton edhe opsionalitet strategjik: akses te gazi azer i TAP-it, te vëllimet e ardhshme amerikane të rigazifikuara në Vlorë, plus pozicion tranziti dytësor drejt IAP-it nëse ai ndërtohet ndonjëherë. Tri burime potenciale mbi një tub të vetëm të shkurtër — rrallësi rajonale.
Rreziku i kalendarit. Gjithçka varet nga vendimi përfundimtar i investimit të hub-it; degëzimi i vetëm, pa central, s'financohet. Dhe çdo vit vonese është një vit ku industria shqiptare vazhdon të djegë naftë dhe energji të shtrenjtë atje ku fqinjët djegin gaz. Tubi i vogël i Fierit mbetet, tani për tani, gazsjellësi më i rëndësishëm i pandërtuar i vendit.
Gazi i rajonit, në rrjedhën e lajmeve.
Lajme të tjera
Komente
Bëhu i pari që komenton.