Linja e dytë drejt Kosovës: 400 kilovoltët që bashkojnë tregun ALPEX
Në të njëjtën listë të shkurtër të projekteve rajonale prioritare që ecin pa rrëshqitje qëndron edhe rikonfigurimi i interkonjeksionit 400 kilovolt mes Shqipërisë dhe Kosovës — dosja me mbështetje evropiane përmes WBIF që do ta shndërronte lidhjen elektrike mes dy vendeve nga një urë e thjeshtë në një autostradë të dyfishtë. Vlera tejkalon elektroteknikën: Tirana dhe Prishtina ndajnë tashmë bursën e përbashkët ALPEX, strukturën e parë binacionale të tregut në Ballkan, ndërsa forcimi i telave është kushti që tregu në letër të bëhet treg në megavat — me hidroenergjinë shqiptare dhe termoenergjinë kosovare duke luajtur, më në fund, në të njëjtën skuadër balancimi.
Redaksia EuroEnergy · 
Shqipëria · 1 min lexim · përditësuar 30 sht 2026
Çifti Shqipëri–Kosovë është dyshja energjetike më e natyrshme e Ballkanit: një vend pothuajse njëqind për qind hidro, fleksibël por kapriçioz në thatësira, dhe një pothuajse njëqind për qind linjit, i qëndrueshëm por i ngurtë. Manuali thotë se sisteme të tilla duhen lidhur fort; historia i la gjatë me një linjë të vetme serioze. Projekti PECI korrigjon pikërisht këtë trashëgimi.
Çfarë po ndërtohet. Rikonfigurimi i boshtit 400 kilovolt — kapacitet shtesë në drejtimin Tiranë–Prishtinë — me qëllim të thjeshtë: flukset tregtare të mos përplasen më me tavanin fizik, ndërsa avaria e një linje të mos i ndajë më tregjet. Mbështetja WBIF, e shënuar nga raporti i Komunitetit të Energjisë, e vë projektin në listën e shkurtër të atyre që vërtet ndodhin.
Pse ALPEX ka nevojë për bakër. Bursa e përbashkët — premierë rajonale — funksionon që nga 2023, por një treg i bashkuar vlen saktësisht sa kapaciteti ndërkufitar i vënë në dispozicion: tela të hollë do të thonë çmime që divergojnë dhe likuiditet që thahet. Çdo megavat kapaciteti të ri është, fjalë për fjalë, thellësi e re tregu.
Komplementariteti që e paguan faturën. Verës, uji shqiptar mbulon piket kosovare; dimrit, linjiti kosovar i mban shpinën hidrologjisë së thatë. Me linjën e forcuar, ky shkëmbim stinor bëhet rutinë tregtare — dhe themeli i një blloku të ardhshëm balancimi të përbashkët, hap që dy sistemet e diskutojnë prej vitesh.
Domethënia politike. Në një rajon ku interkonjeksionet janë shpesh pengje të politikës, një projekt shqiptaro-kosovar që ecën „pa vonesa sistemike” është një mrekulli e vogël diplomatike — dhe një precedent: infrastruktura që ecën përpara deklaratave, jo pas tyre.
Shkëmbimet e rajonit, në hartën interaktive.
Lajme të tjera
Komente
Bëhu i pari që komenton.