De vaste prijs van het verleden: 15 miljard voor het kernafval

In elke nucleaire onderhandeling is de berg in de kamer niet de reactor — maar wat erna overblijft. Het Belgisch-Franse akkoord dat de verlenging van Doel 4 en Tihange 3 mogelijk maakte, verplaatste die berg met één clausule: de verantwoordelijkheid voor het kernafval gaat naar de Belgische staat, tegen een vast bedrag van 15 miljard euro gestort door Engie.

Wat elke partij koopt. Engie koopt zekerheid: de verplichtingen voor verbruikte splijtstof en afval, die bij elke driejaarlijkse herziening van de provisies onvoorspelbaar aan de balans hingen, worden één definitieve cheque. De staat koopt de controle — en het risico: kost de geologische berging meer dan geraamd, dan is het verschil voor de belastingbetaler; kost ze minder, dan ook de winst.

Het cijfer in perspectief. 15 miljard dekt het langetermijnbeheer van de verbruikte splijtstof van het historische park — een programma dat zich over een eeuw uitstrekt, met de diepe geologische berging nog te ontwerpen en te lokaliseren. NIRAS, de afvalbeheerder, krijgt zo een mandaat met gesloten budget.

De kritiek. De oppositie en een deel van de economen noemden de clausule «een gratis verzekeringspolis voor Engie»: niemand kan vandaag de echte kostprijs van de berging in 2100 kennen. De voorstanders antwoorden met de symmetrie: zonder overdracht geen verlenging — en het afvalrisico was uiteindelijk toch al publiek.

Het precedent. Met de lopende onderhandelingen over de overname van het hele park kan de formule van de vaste bedragen het sjabloon van de hele Belgische nucleaire transitie worden. Het verleden heeft voortaan een prijs, geschreven in een contract.

Het Belgische nucleaire dossier, in context, op de landenpagina.