Од 2,19 до 19,19 денари: како се чита македонската сметка по блокови

Малку европски тарифни системи се попедагошки од македонскиот: регулираната цена на киловат-часот за домаќинствата се искачува скалесто, од 2,19 денари за најмалата потрошувачка до 19,19 денари во највисокиот блок — сооднос од речиси девет спрема еден меѓу првиот и последниот киловат, врз кој рамномерно се додава мрежната тарифа од 2,03 денари. Филозофијата: базичната потрошувачка, на сијалицата и фрижидерот, останува достапна за секого; расипништвото и електричното греење на вилите плаќаат прогресивно. Системот влегува во есен во која Регулаторната комисија штотуку усвои, на 29 септември, нов правилник за формирање на тарифите за пренос, пазар и дистрибуција — техничкото парче што одлучува колку од рекордните инвестиции во мрежите стигнува во сметката на секој блок.

Редакција EuroEnergy · Северна Македонија · 1 мин читање · ажурирано 30 сеп. 2026 г.

Contoare și tablouri electrice pe fațada unei clădiri
Foto: Ildar Sagdejev (Specious) · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Сите влади ја бараат магичната формула: тарифи што ги штитат сиромашните без да го субвенционираат расипништвото на богатите. Северна Македонија со години применува една од најјасните верзии — прогресивните блокови — и вреди да се анализира сега, кога реформата на мрежните тарифи повторно ѝ ја отвора аритметиката.

Како функционираат скалилата. Првиот блок месечна потрошувачка — основните потреби — чини симболично: 2,19 денари за киловат-час, околу 3,5 евроценти. Секој следен блок ја крева цената, до 19,19 денари — околу 31 евроцент — за луксузната потрошувачка. Врз сè, рамномерно, 2,03 денари ги покриваат мрежите. Економската порака е јасна: првиот киловат е социјално право, илјадитиот е избор на комфор.

Што прави добро системот. Штити без бирократијата на целните помошти — никој не поднесува досие за да го фати евтиниот блок; го обесхрабрува расипничкото електрично греење што зиме ја дави мрежата; и испраќа сигнал за ефикасност точно кај оној што троши многу.

Што му се забележува. Многудетните домаќинства или оние што се греат исклучиво на струја — често не од луксуз, туку од немање алтернативи — брзо стигнуваат во скапите блокови; а ниската цена на базата имплицитно ја субвенционира и базичната потрошувачка на имотните. Ниедна шема не бега од компромиси; оваа барем ги прави видливи.

Зошто е важен правилникот од 29 септември. Инвестициите на МЕПСО и дистрибутерите — барани од соларниот бум и од интерконекциите — се враќаат преку мрежната тарифа. Новата методологија на РКЕ го одлучува ритамот: премногу бавно, и мрежите остануваат под потребите; премногу брзо, и фиксната компонента на сметката ја еродира токму заштитата што блоковите ја градат. Таа рамнотежа, не големопродажната цена, ќе ги пишува сметките на следните години.

Цените на регионот, на посветената страница.

Други вести

Коментари

Бидете првиот што ќе коментира.

Коментарите се појавуваат по одобрување од редакцијата.

← Сите вести