3,5 prósent af rafmagni Íslands: bylgja gagnaveranna
Talan sem Landsvirkjun gerði opinbera samhliða stækkun Borealis-samningsins á Blönduósi setur loksins mælikvarða á fyrirbæri ársins: gagnaver nota nú rúmlega 70 megavött, eða um 3,5% af allri raforku Íslands — og stefnan er aðeins ein, með Borealis að tvöfalda starfsstöð sína, atNorth að stækka á Akureyri og 100 megavatta verkefnið á Bakka við sjóndeildarhringinn. „Umbreytingin í rekstri gagnavera undanfarin misseri er í takt við stefnu Landsvirkjunar um að styðja við stafræna vegferð samfélagsins,” segir Hörður Arnarson forstjóri; starfsbróðir hans hjá Borealis, Björn Brynjúlfsson, sér Ísland sem „öflugan þátttakanda í aðfangakeðju gervigreindar”. Evrópusambandið stefnir á sama tíma að því að þrefalda reiknigetu sína á fimm til sjö árum.
Ritstjórn EuroEnergy · 1 mín lestur · uppfært 30. sep. 2026
Ísland hefur áður séð iðnbylgjur dregnar að orku sinni: álið á áttunda áratugnum, kísilinn á öðrum áratug aldarinnar, rafmyntirnar á sinni stuttu vertíð. Núverandi alda — gervigreindin — á skilið vandaða mælingu, því hún líkist og líkist ekki neinu fordæmanna.
Raunverulegi mælikvarðinn. 70 megavött og 3,5% af kerfinu: mikið fyrir áratugsgamla atvinnugrein, lítið við hlið álveranna sem taka tvo þriðju af öllu. Samanburðurinn agar umræðuna — Ísland er ekki (enn) í stöðu Írlands, þar sem netþjónar nota 22% rafmagnsins. En hraðinn skiptir meira máli en stigið: tvöfaldanir á Blönduósi, stækkanir á Akureyri, 100 megavött beðin á Bakka — á slíkum takti endurskrifast prósentan árlega.
Hvað breyttist í eðli eftirspurnarinnar. Gömlu íslensku gagnaverin grófu rafmyntir — skerðanlegt álag, hverful viðskiptavild, vafasamt orðspor; Landsvirkjun neitaði þeim beinlínis um forgangsorkusamninga. Nýja kynslóðin er annað: þjálfun og ályktun gervigreindar, geymsla fyrir fyrirtækjaviðskiptavini, fastir samningar til ára — grunneftirspurn, ekki taxtatækifærismennska. Þaðan kemur tónbreyting þjóðarorkufyrirtækisins: frá fjarlægð til stefnumótandi samstarfs.
Kostirnir sem flytjast ekki. Kalt loftslag sem sker kælireikninginn, hundrað prósent endurnýjanleg orka með vottorði, ásættanleg biðtími til beggja stranda Atlantshafsins. Á evrópskum markaði sem lofar þreföldun eru þessir kostir nákvæmlega jafn mikils virði og raforkukerfið leyfir þeim að vera.
Setningin sem hangir. Allar tilkynningarnar sneiða hjá sömu spurningu: hvaðan koma megavöttin? Kerfið hafnar viðskiptavinum og hver nýr netþjónn keppir við álverin, við rafvæðingu samgangna og við heimilin. Bylgjan er raunveruleg; orkufjárlög hennar enn óskrifuð.
Greiningar svæðisins, í fréttastraumnum.
Fleiri fréttir
Athugasemdir
Vertu fyrst(ur) til að skrifa athugasemd.