Hitunarbótum í Litháen gæti vantað að minnsta kosti 20 milljónir evra í vetur

Sveitarfélögum í Litháen gæti vantað að minnsta kosti 20 milljónir evra í hitunarbætur á nýhöfnu kyndingartímabili, sagði fulltrúi ráðuneytis félagslegs öryggis og vinnumála föstudaginn 6. nóvember, að sögn fréttastofunnar BNS og ríkisútvarpsins LRT. „Við heyrum nú þegar að gasverð muni hækka enn frekar,“ sagði hún og bætti við að ef veturinn yrði kaldur gæti heildarþörfin numið 105 milljónum evra.

Tölurnar. Samkvæmt ráðuneytinu bárust í september og október um 151.000 umsóknir um endurgreiðslu hitunarkostnaðar, 4,8% fleiri en ári áður, þegar þær voru um 144.100. Ráðuneytið hafði áður spáð um 170.600 bótaþegum á þessu tímabili og þörf upp á meira en 80 milljónir evra. Á síðasta tímabili fengu að meðaltali um 164.600 manns bætur í hverjum mánuði, samtals 69 milljónir evra. Um kvöldið greindi LRT frá því að þær 94 milljónir evra sem ætlaðar eru gætu reynst ónógar og ráðherrann viðurkenndi að hún gæti þurft að biðja fjármálaráðuneytið um viðbótarfé.

Hvers vegna kostnaður hækkar. Frá 1. janúar var lækkað 9% virðisaukaskattsþrep á fjarvarma, heitt vatn og eldivið afnumið, sem hækkaði hitann um nær 12%, og orkueftirlitsráð ríkisins (VERT) áætlaði að varmaorka yrði 13–25% dýrari á þessu tímabili. Samkvæmt útreikningum VERT, sem LRT vitnar í, greiða íbúar gamallar 60 fermetra íbúðar um 83 evrur, endurnýjaðrar íbúðar 48 evrur og nýbyggingar um 24 evrur. Í nóvember hækkar hitaverð miðað við október um meira en þriðjung í Vilníus, um nær 12% í Kaunas og um nær 10% í Panevėžys, en lækkar í Šiauliai.

Bakgrunnur. Samtök hitaveitna segja að lífeldsneyti sé áfram dýrt, þótt ríkisskógræktarfélagið hafi sett aukið magn á markað, og LRT bendir á að gasverð hafi náð hæsta stigi síðan 2022. Bæturnar eru veittar óháð hitunaraðferð, svo þeir sem kynda með eldiviði eiga einnig rétt á þeim. Í Vilníus hafði sveitarfélagið fengið 20.700 umsóknir fyrir 25. október, 3% færri en á sama tíma í fyrra.

Hvað tekur við. Ráðuneytið segir að heildarupphæðin sé enn í útreikningi á grundvelli gagna frá sveitarfélögum og ráðherrann fullvissaði um að tekjulág heimili yrðu ekki skilin eftir án stuðnings.

Rauntímagögn landsins eru á landssíðunni