Kazakistan: Yüksek Denetim Odası doğal gaz sektöründe 24,1 milyar tengelik mali usulsüzlük tespit etti

Tengrinews ve Inbusiness’in 6 Kasım’da bildirdiğine göre (ikincisi kurumun basın birimine dayanarak), Kazakistan Yüksek Denetim Odası, Başkan Alihan Smailov’un yönettiği toplantıda doğal gaz sektörünün geliştirilmesine ayrılan kaynakların verimliliğine ilişkin denetimin sonuçlarını ele aldı.

Rakamlar. Denetçiler 24,1 milyar tengelik mali usulsüzlük ile 18,2 milyar tengelik verimsiz bütçe planlaması ve kullanımı tespit etti. Denetim sırasında bütçeye 59,4 milyon tenge iade edildi, 20,2 milyar tenge de muhasebe kayıtlarıyla ve işlerin tamamlanmasıyla telafi edildi.

İç piyasa. Kazakistan’ın 3.800 milyar m³ doğal gaz rezervi bulunuyor; 2022–2025 döneminde brüt üretim 239,5 milyar m³ oldu. Ancak denetçilere göre iç piyasaya yönelik ticari gaz üretimi, nüfusun ve ekonominin ihtiyaçlarından daha yavaş artıyor ve piyasa dar bir ruhsat sahibi grubuna bağımlı. Standart dışı gaz, kompresörlerin aşınmasını artırıyor ve ulusal operatörü ihracatta indirim yapmaya zorluyor.

Şebeke. Ulusal operatörün şirketleri 20.000 km’yi aşkın ana iletim hattı ve yaklaşık 77.000 km dağıtım şebekesi işletiyor; bunların büyük kısmı uzun süre önce inşa edilmiş ve normatif ömrünü aşmış durumda, modernizasyon hızı ise yetersiz bulunuyor. 2025 sonunda nüfusun doğal gaza erişim oranı yüzde 64,2’ydi; 13,1 milyon kişi ve 2.240 yerleşim yeri şebekeye bağlıydı.

Sırada ne var. Oda, denetlenen kuruluşlara usulsüzlüklerin giderilmesi için talimatlar gönderdi ve bunların uygulanmasını sonuna kadar izleyecek; ayrıca sektörün yönetimi, kaynak tabanı ve altyapının modernizasyonuna ilişkin öneriler hazırladı. BES.media’ya göre Nisan’da duyurulan denetim QazaqGaz grubunu kapsıyordu: ana şirket, QazaqGaz Aimaq, Intergas Central Asia ve QazaqGaz Exploration and Production.