De burgercoöperaties vallen uit de boot bij wind op zee

In het Belgische energieproject is de burger-aandeelhouder geen decoratieve figuur: de energiecoöperaties tellen tienduizenden leden en een eeuw traditie. Precies daarom telt de stille veldslag rond de tender voor de Prinses Elisabethzone verder dan megawatts: er wordt beslist of de grote zeeparken ook kleine eigenaars zullen hebben.

Wat de oorspronkelijke formule voorzag. Het lastenboek van de vorige regering legde de winnaars een quotum van rechtstreekse burgerdeelname op — aandelen open voor het publiek, met de bijhorende rendementen en risico's — naar het model dat bij de bestaande parken via specifieke coöperaties werd getest.

Wat na de herziening overblijft. Het herschreven kader — officieel gerechtvaardigd door de Europese staatssteunregels en de nood om de tender financierbaar te maken — dunt de verplichting uit tot bijna niets. Energieminister Mathieu Bihet nam de richting in april publiek op zich: minder plaats voor burgerparticipatie, voorrang voor de soliditeit van de biedingen. De coöperaties, verenigd achter petities met duizenden handtekeningen, spreken van een verraden belofte.

De argumenten van de kampen. De regering: het park moet gebouwd worden, en elke extra voorwaarde maakt het bod duurder en schrikt investeerders af — zie de mislukte tenders van de buren. De coöperaties: juist het lokale mede-eigendom koopt de sociale vrede die geen enkel communicatiebudget kan vervangen — en de rendementen van parken die door verbruikers worden betaald, horen ook naar hen terug te vloeien.

Om te volgen. De finale tekst van de tender, beloofd samen met haar veel uitgestelde lancering, zal tonen hoeveel megawatts de Belgische burgers uit hun eigen zee krijgen.

De Belgische wind op zee, in cijfers, op de landenpagina.