Новите згради во Естонија не носат секогаш пониски сметки: новото училиште во Лихула троши повеќе од старото

Новата зграда на гимназијата Леаранна во Лихула, во западна Естонија, има многу повисоки трошоци за струја и греење од старото училиште што го замени, што ја изненади општината, јавува јавниот сервис ERR. Случајот отвори дискусија зошто новите згради со подобар воздух во просториите не носат автоматски пониски сметки.

Случајот Лихула. Училиштето, изградено од општина Леаранна за речиси 12 милиони € и опишано во фазата на проект како зграда со речиси нулта потрошувачка на енергија, е отворено на 1 септември 2025 година за повеќе од 300 ученици, според ERR. Градоначалникот Тарви Ситс вели дека дел од порастот се објаснува со цените, но дека современите вентилациски системи веројатно трошат повеќе струја; општината забрза енергетска ревизија и во буџетот предвиде резерва за зимското греење и струја. ERR наведува и жител на Талин кој се преселил од нереновирана зграда во Ласнамае во нова зграда во Копли и за струја плаќа двојно повеќе.

Објаснувањето на стручњаците. Професорот Јарек Курницки, кој ја води истражувачката група за згради со речиси нулта потрошувачка на енергија на Техничкиот универзитет во Талин (TalTech), вели дека на училиштата им требаат околу пет размени на воздух на час поради многуте ученици во мали училници, па вентилацијата троши многу струја; вентилација управувана според потребата би можела да заштеди околу половина. Во становите се доволни околу 0,5 размени на час. Ако доводниот воздух надмине 18 °C, се вклучува електричниот грејач, додека подното греење од централно греење е многу поевтино. Прит Валк од државната компанија за недвижности RKAS вели дека дополнителната потрошувачка често доаѓа од обезбедувањето на внатрешната клима.

Референтни вредности. Според Курницки, нова зграда од енергетска класа A би требало да има барем двапати пониски трошоци за енергија од стара, а постарите згради често трошат два до три пати повеќе енергија. Новите системи сепак бараат време за подесување, па првите месеци можат да бидат скапи.

Што следува. Стручњаците препорачуваат зградите да се споредуваат во целина, да се проверат температурата на доводниот воздух и режимот на вентилацијата и, каде што е можно, таа да се управува според потребата.

Податоците за земјата во реално време се на страницата на земјата