200 милиони за топлината на Битола: ЕСМ ја подготвува гасната когенерација
Државната ЕСМ доби од Светската банка грант од 2,4 милиони долари за подготовка на проектот РЕК Битола 1 — когенеративна централа на природен гас, проектирана да може да гори и водород, до историскиот јагленов комплекс. Парите ги покриваат физибилити студијата, консултантите и подготовката на тендерите за инвестиција проценета на 200 милиони евра, дел од национален план за 495 мегавати гасна когенерација. Двојниот влог: флексибилна електрична енергија за системот и, за прв пат, топлификација за жителите на Битола — градот што живееше еден век до најголемата термоцентрала во земјата без никогаш да ја добие нејзината топлина. „Нашата визија е јасна — Македонија мора да произведува повеќе домашна енергија со помал јаглероден отпечаток”, резимира министерката Божиновска.
Редакција EuroEnergy · 
Северна Македонија · 1 мин читање · ажурирано 30 сеп. 2026 г.
Во сите сериозни планови за излез од лигнитот постои средишно парче што активистите го мразат, а инженерите го бараат: гасниот капацитет што го презема товарот кога јагленот гасне, а обновливите не стигаат. Северна Македонија го гради ова парче со метод — и со социјален агол што заслужува одбележување.
Чекорите и парите. Грантот на Светската банка — 2,4 милиони долари, потпишан во јуни — не гради ништо: ја купува зрелоста на проектот. Физибилити студија, консултанти, документација за меѓународен тендер — етапата во која балканските проекти најчесто умираат, од брзање или од недостиг токму на овие ситни пари. Самата инвестиција, проценета на 200 милиони евра, следи потоа — дел од национално портфолио од 495 мегавати планирана когенерација.
Зошто когенерација, а не обична централа. Ефикасноста: истиот пламен произведува струја и го грее градот. А Битола е школски случај на балканскиот парадокс: град-симбол на енергетиката, зиме загаден од илјадници индивидуални печки, на неколку километри од кулите за ладење. РЕК Битола 1 конечно би го затворил овој апсурден круг — отпадната топлина кон радијаторите, воздухот на градот почист.
Деталот водород. Спецификацијата „гас и водород” го порамнува проектот со новите цевководи, двата компатибилни: ако јужниот коридор некогаш пренесува мешавина со водород, централата не станува заглавена актива.
Тестот што доаѓа. Грантовите подготвуваат; тендерите одлучуваат. Меѓу студијата и првиот пламен стојат годините во кои Битола сè уште ќе гори лигнит — вклучително косовски. Темпирањето на двете транзиции — јагленот што опаѓа, гасот-мост што расте — е вистинската уметност што ЕСМ мора да ја докаже.
Компаниите на регионот, во текот на вестите.
Други вести
Коментари
Бидете првиот што ќе коментира.