Fyrsta vindorkuver Íslands komið í gang í Vaðölduveri

Ísland var, þar til fyrir fáeinum vikum, stóra eyðan á evrópska vindorkukortinu: landið með eitt besta vindafar álfunnar átti ekkert vindorkuver í rekstri. Vaðölduver lokar þessari undantekningu — og það er þess virði að skoða í smáatriðum, því það segir margt um hvernig þjóð byggir upp orku án flýtis, en án afturhvarfs.

Athöfnin og fólkið. Við gangsetninguna, á sléttunni milli miðlunarlónanna, komu saman starfsfólk, verktakar og nágrannar úr sveitunum í kring. Ásbjörg Kristinsdóttir, framkvæmdastjóri Framkvæmda, bauð gesti velkomna; ávörp fluttu Brynja Baldursdóttir stjórnarformaður, Hörður Arnarson forstjóri og Jóhann Páll Jóhannsson orkuráðherra — og táknræna hnappinn ýtti fjármálaráðherrann á, í nafni eigandans: íslenska ríkisins.

Framkvæmdin í tölum. Vindmyllurnar komu sjóleiðina til Þorlákshafnar, fyrsti farmurinn í byrjun maí, sá síðasti undir lok júlí; flutt var að jafnaði sex nætur í viku, um 130 kílómetra leið þar sem vegir voru sérstaklega styrktir. Á sléttunni voru lagðir 20 kílómetrar af innri vegum og milli vindmyllanna og safnstöðvarinnar liggja 80 kílómetrar af strengjum. Fjórtán undirstöður bera nú þegar turna; hinar fjórtán verða steyptar fyrir næsta áfanga.

Hvers vegna þarna. Vaðölduver stendur á öflugasta orkusvæði landsins — Þjórsár- og Tungnaársvæðinu, þar sem Landsvirkjun rekur sjö vatnsaflsstöðvar og sú áttunda, Hvammsvirkjun, er í byggingu. Háspennulínur, vegir og stíflur voru þegar til staðar; verið settist, sem er sjaldgæf forréttindi, inn í tilbúna innviði. Það er líka fyrsta vindorkuverkefnið sem fer að fullu í gegnum rammaáætlun, landsáætlunina sem metur hvern virkjunarkost.

Hvað er fram undan. Seinni helmingur vindmyllanna 2027, síðan fullur rekstur — og fordæmi: eftir áratuga umræður á íslenski vindurinn loksins heimilisfang.

Vindorka svæðisins, í fréttastraumnum.