Litháen fékk dýrasta rafmagn ársins á mánudag: að meðaltali 61 sent/kWst fyrir neytendur, hæst 92 sent

Rafmagnsverð í Litháen náði mánudaginn 9. nóvember hæsta stigi ársins: að meðaltali um 61 sent á kWst með sköttum, samkvæmt söluaðilanum Elektrum Lietuva, sem LRT/ELTA og tv3.lt/BNS vitna til. Mestu stökkin voru talin verða milli 15:45 og 20:45. Á toppnum, milli 17:45 og 18:00, jafngildir heildsöluverð upp á 669 €/MWst samkvæmt gjaldskránni „Standartinis“, með dreifingu og öðrum gjöldum, 92,12 sentum á kWst. Samkvæmt Elektrum hafa sambærileg verð áður aðeins mælst árið 2024.

Hvers vegna. Mantas Kavaliauskas, viðskiptastjóri Elektrum Lietuva, rakti stökkið til lítillar vind- og sólarframleiðslu, meiri notkunar í kaldara veðri, takmarkaðs innflutnings og dýrs gass. Í nóvember standa vindur og sól undir um 20% af eftirspurn Eystrasaltsríkjanna, á móti um 40% í október. Samkvæmt LRT koma flutningstakmarkanir milli Eistlands og Lettlands í veg fyrir það til 22. nóvember að finnskt rafmagn, á um 15 €/MWst, berist til Litháens, innflutningur frá Póllandi er takmarkaður við um 180 MW og ein eining orkuversins í Elektrėnai er í viðgerð.

Tölurnar. Samkvæmt Litgrid, sem BNS vitnar til, hækkaði meðalheildsöluverð á litháíska svæðinu vikuna 3.–8. nóvember um 58% í 278 €/MWst, samanborið við 265 €/MWst í Lettlandi, 186 €/MWst í Eistlandi og 272 €/MWst í Póllandi. Notkun jókst um 3% í 281 GWst og innlend orkuver stóðu undir 63% eftirspurnar. Vindorkuver framleiddu 95 GWst, eða 54% framleiðslunnar, sól 22 GWst, vatnsafl 14 GWst og varmaorkuver 28 GWst. Innflutningur dróst saman um 3% í 151 GWst, þar af 80% frá Lettlandi.

Samhengi. Deividas Šikšnys, yfirmaður markaðsgreiningar hjá Litgrid, sagði að verð hefði hækkað á mörgum evrópskum mörkuðum og réðist enn sem komið er mjög af gasverði. Hækkunin hófst í byrjun nóvember: 2. nóvember var meðalheildsöluverð dagsins 347 €/MWst og 3. nóvember yfir 300 €/MWst, samkvæmt LRT.

Hvað tekur við. Elektrum Lietuva gerir ráð fyrir að verð lækki á næstu dögum þar sem spáð er meiri vindi frá 12. nóvember. Kavaliauskas varaði þó við því að of snemmt væri að búast við að verð færi aftur á októberstig á meðan flutningstakmarkanir og stöðvun kjarnaofna í Svíþjóð vara.

Rauntímagögn landsins eru á síðu landsins