Het Belgische gas: 19% van de mix, maar de sleutel van de avonden

De statistiek lijkt te zeggen dat het Belgische gas op de terugtocht is: 12,6 TWh geproduceerd vorig jaar, 19% van de mix, lage benutting van de capaciteit. De economische realiteit zegt iets anders: bijna elke Belgische avondfactuur draagt de handtekening van een gasturbine.

De volume-prijsparadox. In het systeem van de marginale prijs telt niet hoeveel een technologie produceert, maar wanneer: de gascentrales komen precies in de uren waarin de zon onder is, de wind zwijgt en de import niet volstaat — de uren die de prijs voor iedereen vastleggen. Daarom behoudt een park dat weinig draait een onevenredige invloed op de facturen.

De herfst van 2026 als demonstratie. Met Doel 4 en Tihange 3 in verlengingsrevisie tot november droegen de Belgische STEG-centrales het gewicht van de avonden — tegen TTF-prijzen die door de mondiale spanningen waren opgelopen. De episode verklaart in haar eentje waarom het capaciteitsmechanisme jaar na jaar gas contracteert: niet voor de energie, maar voor de zekerheid dat de turbine bestaat en start.

Het traject. Elke heropgestarte nucleaire gigawatt, elke via het CRM gecontracteerde batterij en — ooit — de wind uit de Prinses Elisabethzone duwt het gas dieper in de reserverol. Maar de reserve blijft verplicht: de windstille Belgische winter vraagt op de piek stuurbare gigawatts die vandaag alleen gas biedt.

De strategische voetnoot. Dat gas komt steeds meer over zee — ook, paradoxaal, uit Rusland, via de oude contracten van Zeebrugge — wat de Belgische elektrische avonden strakker dan ooit aan de lng-geopolitiek bindt.

De gas- en stroomprijzen, naast elkaar, op de prijzenpagina.