ყაზახეთი: უმაღლესმა აუდიტორულმა პალატამ გაზის სექტორში 24,1 მილიარდი ტენგეს ფინანსური დარღვევები აღმოაჩინა

ყაზახეთის უმაღლესმა აუდიტორულმა პალატამ თავმჯდომარე ალიხან სმაილოვის ხელმძღვანელობით გამართულ სხდომაზე განიხილა აუდიტის შედეგები, რომელიც გაზის სექტორის განვითარებაზე მიმართული რესურსების ეფექტიანობას აფასებდა, იტყობინებოდნენ 6 ნოემბერს Tengrinews და Inbusiness, ეს უკანასკნელი უწყების პრესსამსახურზე დაყრდნობით.

ციფრები. აუდიტორებმა გამოავლინეს 24,1 მილიარდი ტენგეს ფინანსური დარღვევები და ბიუჯეტის სახსრების 18,2 მილიარდი ტენგეს არაეფექტიანი დაგეგმვა და გამოყენება. შემოწმების დროს ბიუჯეტში დაბრუნდა 59,4 მილიონი ტენგე, ხოლო კიდევ 20,2 მილიარდი ტენგე აღდგა აღრიცხვით და სამუშაოების შესრულებით.

შიდა ბაზარი. ყაზახეთის გაზის მარაგი 3 800 მილიარდ კუბურ მეტრს შეადგენს, ხოლო მთლიანმა მოპოვებამ 2022–2025 წლებში 239,5 მილიარდი m³ შეადგინა. თუმცა შიდა ბაზრისთვის სასაქონლო გაზის წარმოება მოსახლეობისა და ეკონომიკის საჭიროებებზე ნელა იზრდება, ბაზარი კი წიაღით მოსარგებლეთა ვიწრო წრეზეა დამოკიდებული, აცხადებენ აუდიტორები. სტანდარტების შეუსაბამო გაზი კომპრესორების ცვეთას ზრდის და ეროვნულ ოპერატორს ექსპორტზე ფასდაკლების გაკეთებას აიძულებს.

ქსელი. ეროვნული ოპერატორის საწარმოები 20 000 კმ-ზე მეტ მაგისტრალურ გაზსადენს და დაახლოებით 77 000 კმ გამანაწილებელ ქსელს ემსახურებიან, რომელთა დიდი ნაწილი დიდი ხნის წინ არის აშენებული და ნორმატიულ ვადაზე მეტხანს გამოიყენება; მოდერნიზაციის ტემპი არასაკმარისად არის მიჩნეული. 2025 წლის ბოლოს მოსახლეობის გაზიფიკაციის დონე 64,2% იყო: გაზით უზრუნველყოფილი იყო 13,1 მილიონი ადამიანი და 2 240 დასახლება.

რა იქნება შემდეგ. პალატამ აუდიტის ობიექტებს დარღვევების აღმოფხვრის მითითებები გაუგზავნა, რომელთა შესრულებას ბოლომდე გააკონტროლებს, ასევე რეკომენდაციები სექტორის მართვის, რესურსული ბაზისა და ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციის შესახებ. BES.media-ს ცნობით, აპრილში გამოცხადებული აუდიტი QazaqGaz-ის ჯგუფს მოიცავდა: დედა კომპანიას, QazaqGaz Aimaq-ს, Intergas Central Asia-სა და QazaqGaz Exploration and Production-ს.