Sultartangi snýr aftur 1. október, eftir hálft ár af göngum

Í vatnsaflinu eru verðmætustu framkvæmdirnar stundum víðari göt. Sagan af göngunum við Sultartanga á skilið að vera sögð sem dæmisaga um snjallt viðhald — og um gluggana sem opnast aðeins einu sinni á áratug.

Hvað var gert, í raun. Aðrennslisgöngin eru neðanjarðaræðin sem flytur vatnið úr lóninu að hverflunum; þversnið þeirra ræður hve margir rúmmetrar á sekúndu komast í gegn — og þar með hve mörg megavött stöðin skilar á toppnum. Víkkun þeirra er skurðaðgerð á meginslagæðinni: hún verður aðeins gerð með vatnið stöðvað og stöðina dauða. Þaðan kemur raunverð verkefnisins: ekki aðeins reikningur verktakans, heldur sex mánuðir af núllframleiðslu á 120 megavöttum.

Hvers vegna einmitt nú. Gluggann opnaði vatnafræðin: full lón og gjöfult innrennsli leyfðu kerfinu að hylja fjarveruna án þess að skerða neinn. Landsvirkjun sagði berum orðum að góða árið yrði notað í stóru viðgerðirnar — Sultartangi var stærsta verkefnið í þeirri hugsun, við hlið Vatnsfells og undirbúnings Sigöldu.

Fína samstillingin. 1. október er engin tilviljun: það er þröskuldur vertíðarinnar þegar notkunin hækkar og vatnafræðin lækkar. Stöðin snýr aftur nákvæmlega þegar kerfið þarf á ný á hverri vél að halda — og nágrennið við nýja vindorkuverið Vaðölduver, í fárra kílómetra fjarlægð, gerir Sultartangahnútinn að staðnum þar sem allar orkusögur íslenska haustsins mætast landfræðilega.

Arður víðara gatsins. Frá október kemst sama vatn í gegn í meira rennsli á krítísku stundunum — toppafl unnið án nýrrar steypu í stíflunni. Þetta er megavattið sem enginn sér við vígslur, en vaktmennirnir telja hvert janúarkvöld.

Vatnsafl svæðisins, í fréttastraumnum.