Noregur vill að loftlínur verði meginregla og að NVE eitt veiti virkjunarleyfi: Aasland boðar samráð

Terje Aasland, orkumálaráðherra Noregs (Verkamannaflokkurinn), hvatti á miðvikudag, á haustráðstefnu flutningskerfisstjórans Statnett, fulltrúa umsagnaraðila til að taka „jákvæðan“ þátt í samráðinu sem ráðuneytið hyggst brátt hefja. Samkvæmt fréttastofunni NTB vill ríkisstjórnin „tiltölulega miklar og víðtækar“ breytingar á reglum um uppbyggingu raforkuneta og framleiðslugetu.

Hvað ríkisstjórnin leggur til. Framkvæmdaraðilar myndu sjá um umhverfismat og sækja um leyfi, og NVE, stofnun vatnsauðlinda og orkumála, myndi veita það ein; umdæmisstjórinn (statsforvalteren) myndi missa andmælarétt sinn, að sögn NTB. Tillagan er tæknilega hlutlaus: vindur, vatnsafl, sól og aðrir orkugjafar. Fyrir háspennuvirki „verður grunnreglan að vera loftlína“, sagði Aasland, en jarðstrengur yrði áfram undantekningin. Aðeins yrðu metnir þeir leiðarkostir sem eru brýn nauðsyn.

Vindorkan færist undir orkulögin. Reglur um vindorku á landi yrðu fluttar úr skipulags- og byggingarlögum yfir í orkulögin, sem myndi auka hlutverk NVE. Ríkisstjórnin vill einnig breyta því á hvaða stigi ferlisins sveitarfélög geta stöðvað verkefni; þau myndu áfram segja „já“ eða „nei“ við hverjum vindorkugarði. Lagafrumvarpið er væntanlegt í Stórþinginu, Storting, í vor.

Bakgrunnur. Pakkinn var kynntur í ágúst af forsætisráðherranum Jonas Gahr Støre og Aasland. Samkvæmt Altinget er yfirlýst markmið að helminga byggingartíma landsnetsins og svæðisnetsins, með tveggja ára fresti fyrir ákvarðanir NVE frá því að fullbúin umsókn berst, en Sametinget heldur andmælarétti sínum. Greiningar Statnett, NVE og Statkraft sýna að Noregur stefnir í orkuskort og að viðskiptavinir í atvinnulífi, þar á meðal mörg gagnaver, geti þurft að bíða í fimm, tíu eða fimmtán ár eftir tengingu, segir NTB. Árið 2023 hafði vindorka á landi verið færð undir skipulagslögin, sem stöðvaði í raun ný verkefni.

Næstu skref. Ráðuneytið sendir tillögurnar í opinbert samráð. Um kjarnorku sagði Aasland að hvítbók kæmi árið 2028, en að „kjarnorka er ekki lausnin á þeim áskorunum sem við stöndum frammi fyrir núna“.

Rauntímagögn landsins eru á síðu landsins.